THE PIANIST
- Tytuł polski: PIANISTA
- Film fabularny
- Produkcja: Polska, Wielka Brytania, Francja
- Rok produkcji: 2002
- Premiera: 2002. 09. 06
- Gatunek: Film wojenny
- Język: angielski
- Dane techniczne: Barwny. 142 min.
Zdjęcia do filmu rozpoczęły się 19 lutego 2001 w Niemczech, pod koniec marca ekipa przeniosła się do Warszawy (ul. Stalowa, Mała, Konopacka, Ząbkowska, Instalatorów (filmowy Umschlagplatz), Krakowskie Przedmieście, Kozia, hotel Saski, zakłady Norblina), Kobyłki i Rembertowa (filmowa ul. Stawki). Zakończenie zdjęć: 16 czerwca 2001.
Prapremiera filmu: 24 maja 2002, Cannes (jako film konkursowy festiwalu); oficjalna premiera: 5 września 2002, Warszawa (Filharmonia Narodowa).
"Pianista" to historia Władysława Szpilmana, znakomitego pianisty i kompozytora. Rozpoczyna się we wrześniu 1939 roku, gdy w Polskim Radiu 28-letni Szpilman gra pod bombami nokturn cis-moll Chopina. Po wkroczeniu do Warszawy Niemcy wprowadzają restrykcje wobec ludności żydowskiej. Szpilman z rodziną: rodzicami, dwiema siostrami i bratem, przeżywają pasmo upokorzeń. Pozbawieni środków do życia, wyprzedają obrazy, srebro, meble, a w końcu i największy skarb artysty: fortepian. Następuje kulminacja prześladowań: Żydzi zostają umieszczeni za murami getta. Nieludzkie okrucieństwo i niewyobrażalne cierpienia są tam codziennością. Szpilman zarabia na utrzymanie całej rodziny grając w kawiarni, gdzie spotykają się członkowie "elity" getta: spekulanci, dziwki, alfonsi. Niemcy zaczynają wywozić Żydów do "obozów pracy" i Szpilmanowie, jak tysiące innych, zostają zagnani do bydlęcych wagonów. Szpilmana w ostatniej chwili wyciąga z szeregu skazańców znajomy żydowski policjant, który rozpoznaje go i ratuje mu życie. Rodzina ginie jednak w otchłani Holokaustu. Szpilmanowi z pomocą żydowskiego ruchu oporu udaje mu się uciec z getta. Przechowują go kolejno jego polscy przyjaciele. Kiedy niebawem wybucha polskie Powstanie, Szpilman ponownie musi walczyć o życie. Znajduje schronienie w zrujnowanej willi, nieświadom tego, że mieści się tam główna kwatera wojsk niemieckich. Zostaje nakryty przez niemieckiego kapitana, który go przesłuchuje. Gdy Szpilman ujawnia, że jest pianistą, kapitan każe mu zagrać na znajdującym się tam fortepianie. Szpilman gra nokturn cis-moll Chopina. Wzruszony kapitan postanawia pomóc mu przeżyć. Wojna się skończyła. Szpilman znowu pracuje w Polskim Radiu. Dowiaduje się od znajomego o przetrzymywanym w radzieckiej niewoli niemieckim kapitanie, który twierdzi, że uratował Szpilmanowi życie i teraz prosi Szpilmana o pomoc. Gdy jednak Szpilman dociera do wskazanego obozu jenieckiego, znajduje tam już tylko puste pole.
Ekipa
- Reżyseria: Roman Polański
- Asystent reżysera: Zbigniew Gruz, Ewa Brodzka, Weronika Migoń, Marcin Szczerbic, Ralph Ramstedt
- Asystent osobisty: Małgorzata Abramowska (asystentka Romana Polańskiego)
- Współpraca reżyserska: Marcin Szczerbic
- Kierownictwo scen masowych: Marek Brodzki
- Scenariusz: Ronald Harwood
- Zdjęcia: Paweł Edelman
- Operator kamery: Marek Rajca
- Operator kamery (II ekipa): Bogdan Dąbrowski
- Asystent operatora obrazu: Zbigniew Gustowski
- Operator Steadicam: Tomasz Karnowski
- Oświetlenie: Cezary Lisowski (mistrz), Paweł Chiczewski (I asystent mistrza), Adam Napora, Adam Karczewski, Piotr Kryska, Artur Łapot
- Wózkarz: Robert Łukowski, Ireneusz Dybowski
- Obsługa agregatu: Janusz Nogal, Mirosław Bielecki (w czołówce imię: Jarosław)
- Scenografia: Allan Starski
- Współpraca scenograficzna: Anna Adamaszek, Ewa Rojek, Marek Kukawski
- Koordynacja scenograficzna: Ewa Pfeifer
- Współpraca scenograficzna: Włodzimierz Szyrle
- Dekoracja wnętrz: Wiesława Chojkowska
- Asystent dekoratora wnętrz: Jacek Czechowski
- Współpraca dekoratorska: Paweł Stachowiak, Marian Kołodziejczyk, Tadeusz Frymarski, Dariusz Rzepecki
- Koordynacja budowy dekoracji: Waldemar Weiss
- Budowa dekoracji: Bogdan Dulak, Krzysztof Dulak, Andrzej Rychtarczyk, Ryszard Szymański, Natasza Kisza (nie występuje w napisach)
- Rekwizyty: Cezary Matysiak, Grzegorz Rzepecki, Dariusz Lipiński
- Kostiumy: Anna Sheppard
- Asystent kostiumografa: Magdalena Biedrzycka, Małgorzata Gwiazdecka
- Opieka kostiumograficzna: Małgorzata Stefaniak
- Współpraca kostiumograficzna: Janusz Adamiak, Elżbieta Kuśnierz, Anna Rychlik, Ewa Helman, Magdalena J. Rutkiewicz, Adam Kocemba
- Garderoba: Adrianna Woźniak (garderobiana Adriena Brody'ego)
- Militaria: Andrzej Szenajch
- Muzyka: Wojciech Kilar
- Wykonanie muzyki: Janusz Olejniczak (fortepian), Orkiestra Filharmonii Narodowej (Warszawa)
- Dyrygent: Tadeusz Strugała
- Dźwięk: Jean-Marie Blondel
- Technik dźwięku: Piotr Faryński
- Charakteryzacja: Waldemar Pokromski
- Montaż: Herve De Luze
- Współpraca charakteryzatorska: Alicja Kozłowska, Dariusz Krysiak, Tomasz Matraszek, Beata Matuszczak
- Efekty specjalne: Kazimierz Wróblewski, Zbigniew Urbaszek, Arkadiusz Rośczak, Janusz Król (nie występuje w napisach)
- Koordynacja kaskaderska: Zbigniew Modej
- Ewolucje kaskaderskie: Janusz Chlebowski, Piotr Cichoń, Robert Cichoń, Jacek Długosz, Ryszard Francman, Jacek Jeleń, Jacek Kadłubowski, Stella Kuczyńska, Paweł Pliszka, Tomasz Przybysz, Jacek Ryniewicz, Józef Stefański, Sylwester Zawadzki, Zofia Bachleda-Żołnierczyk, Małgorzata Garus (nie występuje w napisach)
- Transport: Piotr Bartoszkiewicz, Andrzej Bogdański, Jerzy Dzięcioł, Józef Frymarski, Franciszek Jedlecki, Eugeniusz Jagiełło, Stanisław Karlikowski, Tadeusz Kupiec, Dariusz Lipka, Zdzisław Wonatowski, Józef Zapała, Andrzej Kupiec (nie występuje w czołówce)
- Pojazdy: Konrad Orłowski
- Tresura: Adam Warchoł
- Opieka medyczna: Andrzej Tarasewicz
- Biuro prasowe: Karolina Korwin-Piotrowska, Honorata Dawidowicz
- Konsultacja: Jan Jagielski (historyczna), Henryk Gerlach (ds. kolei; nie występuje w napisach)
- Catering: Włodzimierz Filipek, Witold Kowalski (nie występuje w napisach)
- Kierownictwo produkcji: Michał Szczerbic
- Współpraca produkcyjna: Marek Cydorowicz, Daria Rogozińska
- Asystent kierownika produkcji: Aneta Cebula (ds. obiektów)
- Kierownictwo planu: Grażyna Kozłowska, Janusz B. Czech, Jerzy Mizak
- Obsługa planu: Artur Kotowski (kierownik obozu), Roman Strumiński (technik)
- Sekretariat planu: Anna Zenowicz
- Sekretariat grupy: Barbara Nietresta
- Dyżurny planu: Remigiusz Kubiak, Adam Nawrocki, Zbigniew Nietresta
- Księgowość: Elżbieta Heleniak, Małgorzata Dedek
- Kasjer: Urszula Baraniak
- Goniec: Ania Fiedler, Marianna Rowińska, Karolina Witkowska, Ada Wujek
- Koordynacja produkcyjna: Andrzej Besztak
- Producent wykonawczy: Lew Rywin
- Asystent koordynatora produkcji: Piotr Kołodziejczyk
- Asystent osobisty: Feliks Pastusiak (asystent Lwa Rywina), Katarzyna Skrzypczewska (asystentka Lwa Rywina)
- Producent: Roman Polański, Robert Benmussa, Alain Sarde
- Koproducent: Gene Gutowski
- Obsada aktorska: Adrien Brody (Szpilman Władysław), Thomas Kretschmann (kapitan Wilm Hosenfeld), Frank Finlay (ojciec Władysława), Maureen Lipman (matka Władysława), Emilia Fox (Dorota, znajoma Szpilmana), Ed Stoppard (Henryk, brat Władysława), Julia Rayner (Regina, siostra Władysława), Jessica Kate Meyer (Halina, siostra Władysława), Michał Żebrowski (Jurek, przyjaciel Władysława, brat Doroty), Wanja Mues (ss-man bijący ojca Władysława), Richard Ridings (pan Lipa, kupujący fortepian Szpilmana), Nomi Sharron (obłąkana kobieta, żona Izaaka Szermana), Anthony Milner (mężczyzna na skrzyżowaniu), Lucie Skeaping (uliczny muzyk na skrzyżowaniu), Roddy Skeaping (uliczny muzyk na skrzyżowaniu), Ben Harlan (uliczny muzyk na skrzyżowaniu), Thomas Lawinky (policjant), Joachim Paul Assbock (policjant), Roy Smiles (Itzhak Heller, żydowski policjant), Paul Bradley (Jehuda, konspirator "Bundu"), Daniel Caltagirone (Majorek, konspirator "Bundu"), Andrzej Blumenfeld (Benek), Darian Wawer (chłopiec zabity przy murze), Zbigniew Zamachowski (kupujący złote monety), Lejb Fogelman (sprzedający złote monety), Detlev von Wangenheim (ss-man), Zofia Czerwińska (kobieta z zupą), Emilio Fernandez (złodziej zupy), Udo Kroschwald (Schultz, właściciel warsztatu), Uwe Rathsam (ss-man zabijający dziewczynę), Joanna Brodzik (dziewczyna zabita strzałem w głowę), Maja Ostaszewska (kobieta z synkiem na Umschlagplatzu), Katarzyna Bargiełowska (szlochająca kobieta), John Bennett (dr Ehrlich rozmawiający z ojcem Władysława na Umschlagplatzu), Cyril Shaps (pan Grun rozmawiający z ojcem Władysława na Umschlagplatzu), Wojciech Smolarz (chłopak z cukierkami na Umschlagplatzu), Lech Mackiewicz (współpracownik Szpilmana w brygadzie robotników budującej dom), Ruth Platt (Janina Godlewska, przyjaciółka Szpilmana), Frank Michael Kobe (ss-man zabijający Benka), Torsten Flach (Zig Zag), Peter Rappengluck (ss-man przemawiający na budowie), Ronan Vibert (Andrzej Bogucki, mąż Janiny), Krzysztof Pieczyński (Marek Gębczyński), Katarzyna Figura (sąsiadka), Valentine Pelka (Michał Dzikiewicz, mąż Doroty), Andrew Tiernan (Antek Szałas), Tom Strauss (doktor Łuczak), Cezary Kosiński (muzyk Lednicki, znajomy Szpilmana), Adam Bauman (policjant żydowski na Umschlagplatzu), Grzegorz Artman, Paweł Burczyk (Polak na budowie), Zbigniew Dziduch, Marian Dziędziel (Polak na budowie), Nina Franoszek, Jerzy Góralczyk, John Keogh, Jarosław Kopaczewski, Patrick Lanagan, Dymitr Leszczenko, Dorota Liliental, Andrzej Pieczyński (były więzień obozu koncentracyjnego), Rafał Mohr (policjant żydowski na Umschagplatzu), Morgane Polański, Norbert Rakowski, Piotr Siejka, Weronika Szen, Tomasz Tyndyk (policjant żydowski na Umschagplatzu), Andrzej Szenajch, Andrzej Walden, Zbigniew Waleryś, Tadeusz Wojtych (mężczyzna pod więzieniem), Maciej Winkler, Andrzej Zieliński, Maurycy Zylber, Xawery Zylber, Piotr Bartuszek (operator niemieckiej kroniki filmowej; nie występuje w czołówce), Rafał Dajbor (żołnierz niemiecki w obozie przejściowym; nie występuje w czołówce), Halina Dmitrzak (Żydówka w getcie; nie występuje w czołówce), Roman Garbowski (Żyd na bazarze sprzedający naftalinę; nie występuje w czołówce), Tomasz Gołaski (Żyd; nie występuje w napisach), Anna Gryszka (Żydówka; nie występuje w czołówce), Ryszard Kluge (Żyd pracujący na budowie; nie występuje w czołówce), Maciej Kowalewski (oficer SS; nie występuje w napisach), Ireneusz Machnicki (oficer SS; nie występuje w czołówce), Maciej Maciejewski (nie występuje w czołówce), Adam Malecki (żołnierz niemiecki w getcie; nie występuje w czołówce), Paweł Małaszyński (nie występuje w czołówce), Monika Nogaj (nie występuje w czołówce), Iwona Siemieniuk (nie występuje w napisach), Dagmara Siemińska (nie występuje w czołówce), Izabella Szolc (nie występuje w czołówce), Dawid Szurmiej (mieszkaniec getta; nie występuje w napisach), Borys Szyc (młody gestapowiec; nie występuje w czołówce), Małgorzata Trybalska (Żydówka; nie występuje w czołówce), Jacek Wolszczak (mieszkaniec getta; nie występuje w czołówce), Robert Zawadzki (żołnierz niemiecki w obozie przejściowym; nie występuje w czołówce), Paweł Zdun (żołnierz niemiecki w obozie przejściowym; nie występuje w czołówce)
Nagrody filmowe
- 2002 - Roman Polański Cannes (MFF)-Złota Palma
- 2002 - Paweł Edelman Europejska Nagroda Filmowa (dawniej "Felix") w kategorii: najlepszy europejski operator
- 2002 - Roman Polański Europejska Nagroda Filmowa (dawniej "Felix") nominacja w kategorii: najlepszy film
- 2002 - Roman Polański Europejska Nagroda Filmowa (dawniej "Felix") nominacja w kategorii: Najlepszy europejski reżyser
- 2002 - Bilet, Nagroda Stowarzyszenia "Kina Polskie"-Złoty Bilet za zajęcie drugiego miejsca w rankingu oglądalności
- 2002 - Roman Polański Syrenka Warszawska (nagroda Klubu Krytyki Filmowej SDP)-w kategorii filmu fabularnego za rok 2001
- 2002 - Roman Polański Nagroda Bostońskich Krytyków Filmowych w kategorii: najlepszy film
- 2002 - Roman Polański Nagroda Bostońskich Krytyków Filmowych w kategorii: najlepszy reżyser
- 2002 - Adrien Brody Nagroda Bostońskich Krytyków Filmowych w kategorii: najlepszy aktor
- 2002 - Nagroda Krytyków Filmowych San Francisco w kategorii: najlepszy film
- 2002 - Roman Polański Nagroda Stowarzyszenia Krytyków Filmowych Chicago (CFCA) nominacja w kategorii: najlepszy reżyser
- 2002 - Roman Polański Złoty Glob (Nagroda Stowarzyszenia Prasy Zagranicznej w Hollywood) nominacja w kategorii: najlepszy dramat
- 2002 - Adrien Brody Złoty Glob (Nagroda Stowarzyszenia Prasy Zagranicznej w Hollywood) nominacja w kategorii: najlepszy aktor w dramacie
- 2002 - Roman Polański Nagroda Amerykańskiej Gildii Reżyserów (DGA) nominacja do nagrody
- 2003 - Nagroda Amerykańskiego Stowarzyszenia Krytyków Filmowych (NSFC) w kategorii: najlepszy film; za rok 2002
- 2003 - Roman Polański Nagroda Amerykańskiego Stowarzyszenia Krytyków Filmowych (NSFC) w kategorii: najlepszy reżyser; za rok 2002
- 2003 - Ronald Harwood Nagroda Amerykańskiego Stowarzyszenia Krytyków Filmowych (NSFC) w kategorii: najlepszy scenariusz; za rok 2002
- 2003 - Adrien Brody Nagroda Amerykańskiego Stowarzyszenia Krytyków Filmowych (NSFC) w kategorii: najlepszy aktor; za rok 2002
- 2003 - Paweł Edelman Nagroda Amerykańskiego Stowarzyszenia Operatorów (ASC) nominacja do nagrody; za rok 2002
- 2003 - Cezar (Nagroda Francuskiej Akademii Sztuki Filmowej) w kategorii: najlepszy film francuski
- 2003 - Roman Polański Cezar (Nagroda Francuskiej Akademii Sztuki Filmowej) w kategorii: najlepszy reżyser
- 2003 - Adrien Brody Cezar (Nagroda Francuskiej Akademii Sztuki Filmowej) w kategorii: najlepszy aktor
- 2003 - Wojciech Kilar Cezar (Nagroda Francuskiej Akademii Sztuki Filmowej) w kategorii: najlepsza muzyka
- 2003 - Allan Starski Cezar (Nagroda Francuskiej Akademii Sztuki Filmowej) w kategorii: najlepsza scenografia
- 2003 - Paweł Edelman Cezar (Nagroda Francuskiej Akademii Sztuki Filmowej) w kategorii: najlepsze zdjęcia
- 2003 - Jean-Marie Blondel Cezar (Nagroda Francuskiej Akademii Sztuki Filmowej) w kategorii: najlepszy dźwięk
- 2003 - Ronald Harwood Cezar (Nagroda Francuskiej Akademii Sztuki Filmowej) nominacja w kategorii: najlepszy scenariusz
- 2003 - Herve De Luze Cezar (Nagroda Francuskiej Akademii Sztuki Filmowej) nominacja w kategorii: najlepszy montaż
- 2003 - Anna Sheppard Cezar (Nagroda Francuskiej Akademii Sztuki Filmowej) nominacja w kategorii: najlepsze kostiumy
- 2003 - BAFTA (Nagroda Brytyjskiej Akademii Sztuki Filmowej) w kategorii: najlepszy film
- 2003 - Roman Polański BAFTA (Nagroda Brytyjskiej Akademii Sztuki Filmowej) w kategorii: najlepszy reżyser
- 2003 - Ronald Harwood BAFTA (Nagroda Brytyjskiej Akademii Sztuki Filmowej) nominacja w kategorii: najlepszy scenariusz adaptowany
- 2003 - Adrien Brody BAFTA (Nagroda Brytyjskiej Akademii Sztuki Filmowej) nominacja w kategorii: najlepszy aktor w roli pierwszoplanowej
- 2003 - Wojciech Kilar BAFTA (Nagroda Brytyjskiej Akademii Sztuki Filmowej) nominacja w kategorii: najlepsza muzyka
- 2003 - Paweł Edelman BAFTA (Nagroda Brytyjskiej Akademii Sztuki Filmowej) nominacja w kategorii: najlepsze zdjęcia
- 2003 - Jean-Marie Blondel BAFTA (Nagroda Brytyjskiej Akademii Sztuki Filmowej) nominacja w kategorii: najlepszy dźwięk
- 2003 - Roman Polański Goya (Nagroda Hiszpańskiej Akademii Filmowej) w kategorii: najlepszy film europejski
- 2003 - Orzeł, Polska Nagroda Filmowa w kategorii: najlepszy film
- 2003 - Roman Polański Orzeł, Polska Nagroda Filmowa w kategorii: najlepsza reżyseria
- 2003 - Paweł Edelman Orzeł, Polska Nagroda Filmowa w kategorii: najlepsze zdjęcia
- 2003 - Allan Starski Orzeł, Polska Nagroda Filmowa w kategorii: najlepsza scenografia
- 2003 - Anna Sheppard Orzeł, Polska Nagroda Filmowa w kategorii: najlepsze kostiumy
- 2003 - Wojciech Kilar Orzeł, Polska Nagroda Filmowa w kategorii: najlepsza muzyka
- 2003 - Jean-Marie Blondel Orzeł, Polska Nagroda Filmowa w kategorii: najlepszy dźwięk
- 2003 - Herve De Luze Orzeł, Polska Nagroda Filmowa w kategorii: najlepszy montaż
- 2003 - Ronald Harwood Orzeł, Polska Nagroda Filmowa (nominacja) w kategorii: najlepszy scenariusz
- 2003 - Emilia Fox Orzeł, Polska Nagroda Filmowa (nominacja) w kategorii: najlepsza główna rola kobieca
- 2003 - Adrien Brody Orzeł, Polska Nagroda Filmowa (nominacja) w kategorii: najlepsza główna rola męska
- 2003 - Maureen Lipman Orzeł, Polska Nagroda Filmowa (nominacja) w kategorii: najlepsza drugoplanowa rola kobieca
- 2003 - Ed Stoppard Orzeł, Polska Nagroda Filmowa (nominacja) w kategorii: najlepsza drugoplanowa rola męska
- 2003 - Roman Polański Oscar (Nagroda Amerykańskiej Akademii Sztuki Filmowej) w kategorii: najlepszy reżyser
- 2003 - Ronald Harwood Oscar (Nagroda Amerykańskiej Akademii Sztuki Filmowej) w kategorii: najlepszy scenariusz adaptowany
- 2003 - Adrien Brody Oscar (Nagroda Amerykańskiej Akademii Sztuki Filmowej) w kategorii: najlepszy aktor pierwszoplanowy
- 2003 - Oscar (Nagroda Amerykańskiej Akademii Sztuki Filmowej) nominacja w kategorii: najlepszy film
- 2003 - Paweł Edelman Oscar (Nagroda Amerykańskiej Akademii Sztuki Filmowej) nominacja w kategorii: najlepsze zdjęcia
- 2003 - Anna Sheppard Oscar (Nagroda Amerykańskiej Akademii Sztuki Filmowej) nominacja w kategorii: najlepsze kostiumy
- 2003 - Herve De Luze Oscar (Nagroda Amerykańskiej Akademii Sztuki Filmowej) nominacja w kategorii: najlepszy montaż
- 2003 - Roman Polański David di Donatello (nagroda Włoskiej Akademii Filmowej) w kategorii: najlepszy film zagraniczny
- 2003 - Roman Polański Srebrna Taśma (Stowarzyszenie Włoskiej Krytyki Filmowej)-najlepszy film zagraniczny prezentowany we Włoszech
- 2003 - Roman Polański Złota Taśma (przyznawana przez Koło Piśmiennictwa SFP)-w kategorii: film polski za rok 2002; przyznana ex eaquo z filmem "Edi"
- 2004 - Roman Polański Czeski Lew (Nagroda Czeskiej Akademii Sztuki Filmowej i Telewizyjnej) w kategorii: najlepszy film zagraniczny
Pierwowzory
- Pierwowzór: Wspomnienia Władysława Szpilmana
- Gatunek: Wspomnienia
- Autor pierwowzoru: Władysław Szpilman




























