BANDYTA
- Film fabularny
- Produkcja: Polska, Wielka Brytania, Francja, Niemcy (1989- )
- Rok produkcji: 1997
- Premiera: 1997. 11. 07
- Gatunek: Film psychologiczny
- Język: angielski
- Dane techniczne: Barwny. 88 min.
"Bandyta" jeszcze przed swoją premierą stał się filmem sławnym. Po pierwsze został zrealizowany według scenariusza Cezarego Harasimowicza, który w 1994 roku otrzymał za swój tekst prestiżową nagrodę Hartley - Merrill, przyznawaną przez amerykańską Fundację Sundance. Wcześniej żadnemu Polakowi to się nie udało. Po drugie zaś za kamerą stanął Maciej Dejczer, laureat Felixa dla najlepszego filmu w kategorii młodych twórców za "300 mil do nieba". "Bandyta" miał być jego powrotem na duży ekran po siedmioletniej przerwie. Atmosferę podgrzewały jeszcze wieści o międzynarodowej obsadzie nowej produkcji autora "Dzieci śmieci". Wśród odtwórców głównych ról pojawiły się gwiazdy tej miary co Pete Postlethwaite ("W imię ojca", "Orkiestra"), John Hurt ("Wrota niebios", "Midnight Express") czy młody Niemiec Til Schweiger, który zrobił zawrotną karierę w swej ojczyźnie dzięki takim filmom jak "Der bewegte Mann" i "Manner pension". W jednym z wywiadów dla polskiej prasy branżowej Schweiger mówił: "Już dawno żaden scenariusz nie zachwycił mnie i nie wzruszył tak, jak ten autorstwa Cezarego Harasimowicza. Od chwili, gdy przeczytałem historię bandyty, marzyłem, aby go zagrać. Poprosiłem o spotkanie z Maćkiem. Przegadaliśmy w Kolonii kilka godzin, powiedziałem mu, że jeśli nie pasuję do jego wyobrażeń o bohaterze "Bandyty", natychmiast się wycofam. Ale to nie było potrzebne. Nieczęsto zdarza się spotkać reżysera, który miałby tak magiczny wpływ na widzów. Naprawdę nie jest łatwo wycisnąć ze mnie łzy, a na "300 mil do nieba", podczas ostatniej sceny, kiedy ojciec prosi dzieci, by nie wracały, rozczuliłem się". Po długo oczekiwanej premierze "Bandyty" reakcje krytyki były jednak powściągliwe. Zarzucano reżyserowi brak konsekwencji, przez co film okazał się nie do końca przekonującą hybrydą kina sensacyjnego i moralitetu. Zatrzymał się też na poziomie przyzwoitej rozrywki, choć miał zadatki na przejmujący dramat. Z drugiej wszakże strony dostrzeżono i walory "Bandyty". Znakomite zdjęcia, piękną muzykę, reżyserską sprawność oraz bezbłędną grę, głównie Brytyjczyków. Film doceniło też jury XXII Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni.
Akcja "Bandyty" toczy się na początku lat dziewięćdziesiątych. Brute - recydywista, bandyta, pół-Anglik, pół-Polak - zostaje zesłany w ramach resocjalizacji do dziecięcego szpitala w Rumunii. Miejsce to okazuje się przedsionkiem piekła. Brute staje twarzą w twarz z przerażającą prawdą: jedynym ratunkiem dla dzieci jest ich sprzedaż na Zachód. Uzyskane w ten sposób pieniądze pozwalają przetrwać pozostałym pacjentom szpitala. Tymczasem w bohaterze "zakochuje się" dwunastoletnia, chora Cyganka. Dziewczynka nie ma żadnych szans na przeżycie, jedyne, co można dla niej zrobić, to udawać miłość. Brute podejmuje tę grę wbrew sobie, jednak gdy Elena umiera, nie jest już tym samym człowiekiem. Teraz chce rozprawić się ze złem, które drąży szpital. Zwłaszcza że miejsce to stanowi także punkt przemytu broni. Ten zapomniany zakątek świata - jak wiele mu podobnych w tej części Europy - nasycony jest splotem tragicznych paradoksów. Jeden z nich, ostateczny, nie omija też naszego bohatera: jeśli zabije człowieka, który utrzymuje szpital poprzez swój proceder, skaże "lecznicę" na zagładę. Musi jednak dokonać wyboru . . . Najtrudniejszego w swoim życiu.
Ekipa
- Reżyseria: Maciej Dejczer
- Reżyser II: Elżbieta Sikorska, Marcin Łomnicki
- Współpraca reżyserska: Piotr Czekanowski, Maciej Pisarek
- Scenariusz: Cezary Harasimowicz
- Zdjęcia: Marian Prokop, Artur Reinhart
- Operator kamery: Roman Lewandowski
- Współpraca operatorska: Henryk Jedynak, Bogusław Dąbrowski, Jacek Bańkowski, Marian Szymikowski
- Operator Steadicam: Adam Różański
- Oświetlenie: Marek Wojtaszewski (główny oświetlacz), Andrzej Biskupski, Maciej Zwierzchowski, Marian Młynarski
- Obsługa agregatu: Janusz Nogal
- Scenografia: Andrzej Przedworski
- Scenograf II: Adam Magajewski
- Współpraca scenograficzna: Artur Szuba, Aleksander Roszkowski
- Dekoracja wnętrz: Ewa Braun
- Kierownictwo budowy dekoracji: Joanna Lelanow
- Rekwizyty: Grzegorz Rzepecki, Edward Koralewski, Marek Rażniewski
- Kostiumy: Magdalena Biedrzycka
- Kostiumograf II: Małgorzata Gwiazdecka
- Współpraca kostiumograficzna: Justyna Stolarczyk, Helena Tarnacka
- Muzyka: Michał Lorenc
- Wykonanie muzyki: Sinfonia Varsovia (Warszawa), Marta Stanisławska (cymbały), Barbara Witkowska (harfa), Mariusz Puchlowski (flet), Henryk Miśkiewicz (saksofon, klarnet), Piotr Prońko (saksofon), Tomasz Radziwinowicz (skrzypce), Bogdan Kupisiewicz (gitara), Adam Cegielski (kontrabas), Robert Siwak (instrumenty perkusyjne), Maciej Talaga (gitara; nie występuje w napisach)
- Dyrygent: Tadeusz Karolak, Rafał Szpotakowski (chór chłopięcy)
- Konsultacja muzyczna: Zbigniew Zbrowski
- Nagranie dźwięku: Studio S-2 Polskiego Radia (Warszawa), Studio S-4 Polskiego Radia (Warszawa), Studio "Buffo" (Warszawa)
- Realizacja nagrań: Rafał Paczkowski
- Montaż muzyki: Andrzej Artymowicz
- Dźwięk: Piotr Knop, Aleksander Gołębiowski, Mariusz Kuczyński
- Współpraca dźwiękowa: Henryk Szurkowski, Ryszard Wysocki
- Efekty dźwiękowe: Henryk Zastróżny (synchroniczne)
- Mikser dźwięku: Stephan Konken, Fausto Ancillai
- Montaż dźwięku: Piotr Knop
- Współpraca przy montażu dźwięku: Marcin Pilich, Robert Buczkowski, Jorg Krieger
- Montaż: Katarzyna Rudnik-Glińska, Scott Stevenson
- Asystent montażysty: Piotr Gliński, Viviane Gourwest, Ines Serge
- Charakteryzacja: Ewa Symko-Marczewska, Elżbieta Malka-Hen
- Współpraca charakteryzatorska: Ewa Drobiec
- Casting (reżyseria obsady): Ewa Haręża (casting Eleny i Iorgu), Jacek Loyola (casting dzieci)
- Współpraca realizatorska: Joy Ellison (dialogue coach), Mark Linden (dialogue coach)
- Konsultacja: Michał Cotelnik (językowa), Andrzej Pawłowski (językowa), Janina Stępińska (medyczna), Zbigniew Modej (kaskaderska)
- Ewolucje kaskaderskie: Jacek Kadłubowski, Tomasz Przybysz, Bogdan Michalak, Stella Kuczyńska, Jacek Ryniewicz, Sylwester Kaczyński
- Opracowanie graficzne: Marta Precht
- Fotosy: Krzysztof Hejke
- Efekty pirotechniczne: Mirosław Bartosik, Janusz Bykowski
- Kierownictwo produkcji: Jerzy Kajetan Frykowski
- Kierownictwo produkcji II: Maria Drzewiecka, Józef Jarosz
- Współpraca produkcyjna: Feliks Pastusiak, Ewa Pfeifer, Agnieszka Chruściel, Jolanta Pawłowska, Zenona Kielanowska, Krystyna Chodała
- Koordynacja produkcyjna: Nigel Gostelow (w Wielkiej Brytanii), Anne Schesch-Tallineau (w Niemczech), Rene Soussana (we Francji)
- Kierownictwo planu: Jerzy Mizak
- Dyżurny planu: Zbigniew Nietresta (nie występuje w napisach)
- Sekretariat planu: Małgorzata Kierska
- Producent: Lew Rywin
- Produkcja: Heritage Films
- Koprodukcja: Telewizja Polska, Douek Productions (Francja), Boje Buck Produktion Niemcy, Agencja Produkcji Filmowej, Canal+ Polska, Studio Filmowe (d. Zespół Filmowy) Tor, Eurimages - Fundusz Rady Europy
- Laboratorium: Telewizja Polska
- Postprodukcja: Izard Video (Paryż), Studio Cinecitta (Rzym), Konken Studios (Hamburg), Goldcrest Post-Production (Londyn)
- Obsada aktorska: Til Schweiger (Brutecki), Polly Walker (Mara, pielęgniarka w szpitalu), John Hurt (Babits, ordynator szpitala), Pete Postlethwaite (Sincai, dyrektor szpitala), Anthony Higgins, Ida Jabłońska (Elena), Bartek Pieniążek (Moscu), Wojciech Brzeziński (Iorgu), Paul Dark, Michael Chapman, Tony Denham, Witold Wieliński (rumuński policjant), Rafał Walentowicz, Witold Żaboklicki, Jolanta Lothe (nabywczyni dziecka), Piotr Lachmann (nabywca dziecka), Denis Delic (wspólnik Sincai'a), Andrzej Grąziewicz, Malwina Depta, Steve Ray Speer, Bernard Rwakihembo, Adam Piekarski, Anna Teresa Nowak, Jacek Ryniewicz, Małgorzata Gwiazdecka, Wojciech Kostecki, Bogdan Śmigielski, Bogusław Parchimowicz, Jerzy Próchnicki (pielęgniarz w szpitalu), Jolanta Czaplińska, Piotr Czekanowski, Krzysztof Hejke, Krzysztof Rosiński, Rafał Pacak, Jan Postoła, Kamil Pastuszka, Szymon Wróbel, Ania Przedworska, Ola Walendziak, Zuzanna Przybyszewska, Aisza i Soryaya Nayyar, Maurycy Moczulski, Ida Nowakowska, Ida Karpińska, Jacek Karpiński, Gocza Tuskia, Helena Sinonian
Nagrody filmowe
- 1994 - Cezary Harasimowicz Nagroda "Hartley-Merrill Award"-za scenariusz
- 1997 - Cezary Harasimowicz Gdynia (do 1986 Gdańsk) (Festiwal Polskich Filmów Fabularnych)-nagroda za scenariusz
- 1997 - Michał Lorenc Gdynia (do 1986 Gdańsk) (Festiwal Polskich Filmów Fabularnych)-nagroda za muzykę
- 1997 - Til Schweiger Gdynia (do 1986 Gdańsk) (Festiwal Polskich Filmów Fabularnych)-nagroda za pierwszoplanową rolę męską
- 1997 - Piotr Knop Gdynia (do 1986 Gdańsk) (Festiwal Polskich Filmów Fabularnych)-nagroda za dźwięk
- 1997 - Aleksander Gołębiowski Gdynia (do 1986 Gdańsk) (Festiwal Polskich Filmów Fabularnych)-nagroda za dźwięk
- 1997 - Mariusz Kuczyński Gdynia (do 1986 Gdańsk) (Festiwal Polskich Filmów Fabularnych)-nagroda za dźwięk
- 1998 - Michał Lorenc Tarnów (Tarnowska Nagroda Filmowa)-Srebrna Statuetka Leliwity - Nagroda Specjalna
- 1998 - Maciej Dejczer Tarnów (Tarnowska Nagroda Filmowa)-nagroda jury młodzieżowego
- 1998 - Maciej Dejczer Tarnów (Tarnowska Nagroda Filmowa)-Nagroda Publiczności
- 1998 - Maciej Dejczer Viareggio (MFF)-nagroda Międzynarodowej Krytyki Filmowej
- 1998 - Maciej Dejczer Viareggio (MFF)-Nagroda Specjalna Jury
Varia
- Utwór muzyczny: MRO IŁO
- Słowa piosenki (-nek) : Andrzej Pawłowski
- Wykonanie utworu : Katarzyna Jamróz, Kayah, Daria Pawłowska






























