DOTKNIĘCIE RĘKI
- Tytuł alternatywny: THE SILENT TOUCH
- Film fabularny
- Produkcja: Polska, Wielka Brytania, Dania
- Rok produkcji: 1992
- Premiera: 1992. 09. 30
- Gatunek: Film psychologiczny
- Język: angielski
- Dane techniczne: Barwny. 92 min.
"To ten sam wspaniały Krzysztof Zanussi z wczesnych lat siedemdziesiątych" - pisała jedna z recenzentek po premierze "Dotknięcia ręki". Inni krytycy skwapliwie podchwycili ten ton. Zachwytom nie było końca. Tym bardziej że końcówka lat osiemdziesiątych nie była dla Zanussiego zbyt udana. W opinii wielu "Dotknięcie ręki" przełamało złą passę i dowiodło, że reżyser ma jeszcze widzom coś ciekawego do powiedzenia. "Powstał film niezwykle piękny, z pogranicza jawy i metafizyki", "na pewno najważniejszy polski film sezonu", "film ma wszelkie cechy udanej koprodukcji, wzorcowego filmu europejskiego" - to tylko niektóre, lecz typowe głosy w zgodnym chórze superlatywów. Powszechna chwalba zagłuszyła nieliczne wypowiedzi krytyczne, choć wydaje się, że jedna zdołała na chwilę zmącić ogólną tonację. Jej autorem był jak zwykle prowokujący Zygmunt Kałużyński. Nazwał "Dotknięcie ręki" nieudaną parodią dawnych filmów twórcy "Struktury kryształu", co określił przenośnie jako "fryzowanie łysiny". Jedno wszakże nie ulega dyskusji. "Dotknięcie ręki" stało się pierwszym od wielu lat utworem Zanussiego, który wywołał tak żywe reakcje.
Reżyserowi udało się pozyskać do głównych ról aktorów "z nazwiskami", a co najważniejsze, obdarzonych sporymi umiejętnościami zawodowymi. Kluczową postać zagrał Max von Sydow, którego na szczyty wyniosły kreacje w filmach Ingmara Bergmana. Partnerowali mu znakomita aktorka angielska Sarah Miles i młody Lothaire Blutheau - pamiętny Jezus z intrygującego "Jezusa z Montrealu". Wiele zawdzięcza też Zanussi Wojciechowi Kilarowi, którego muzyka jest jednym z najmocniejszych filarów "Dotknięcia...". Fabuła filmu przewrotnie nawiązuje do mitu o Fauście, choć krytyka dopatrywała się też wpływów prozy Tomasza Manna i Jerzego Andrzejewskiego.
Obdarzony zdolnościami psychoterapeutycznymi Stefan Bugajski - student muzykologii z Krakowa, śni co noc tajemniczą melodię. Przeczuwa, że może być ona motywem przewodnim większego utworu. Bugajski nie podejmuje się skomponować go samodzielnie. Pragnie, by tego zadania podjął się sławny Henri Kesdi - artysta, który 40 lat temu wybrał milczenie i życie w izolacji od świata. Stefanowi udaje się odnaleźć sędziwego kompozytora w Danii. Sugestywna perswazja Stefana i jego oddziaływanie psychoterapeutyczne sprawiają, że schorowany, zapiekły w nienawiści do wszystkich Kesdi zgadza się wrócić do komponowania. Jego niespodziewany wigor budzi lekkie zaniepokojenie żony artysty. Wkrótce wzrośnie ono jeszcze bardziej, gdy dowie się ona, że mąż zaangażował młodą sekretarkę. [PAT]
Ekipa
- Reżyseria: Krzysztof Zanussi
- Współpraca reżyserska: Marek Brodzki, Magdalena Szwarcbart, Krzysztof Maj, Tracey Seaward (Wielka Brytania), Mariame Moritzen (Dania)
- Scenariusz: Peter Morgan (wersja angielska), Mark Wadlow (wersja angielska)
- Współpraca scenariuszowa: Nicki Lund (Wielka Brytania)
- Scenariusz-pomysł: Krzysztof Zanussi, Edward Żebrowski
- Zdjęcia: Jarosław Żamojda
- Współpraca operatorska: Henryk Jedynak, Krzysztof Koperski, Andrzej Przestrzelski
- Scenografia: Ewa Braun
- Współpraca scenograficzna: Marek Burgemajster, Kazimierz Styś, Bogdan Piotrowski, Waldemar Weiss
- Dekoracja wnętrz: Ewa Braun
- Kostiumy: Dorota Roqueplo
- Współpraca kostiumograficzna: Monika Sajko, Marzena Wardzyk
- Muzyka: Wojciech Kilar
- Konsultacja muzyczna: Małgorzata Jaworska
- Dźwięk: Wiesława Dembińska, Małgorzata Jaworska
- Współpraca dźwiękowa: Piotr Pacholski
- Montaż: Marek Denys
- Współpraca montażowa: Krzysztof Kornecki
- Charakteryzacja: Anna Adamek, Grażyna Dąbrowska
- Współpraca charakteryzatorska: Joanna Zalewska
- Casting (reżyseria obsady): Tracey Seaward
- Opracowanie graficzne: Mirosław Mentcel
- Kierownictwo produkcji: Michał Szczerbic
- Współpraca produkcyjna: Andrzej Besztak, Jan Janik, Grażyna Kozłowska, Elżbieta Heleniak, Urszula Baraniak, Barbara Cieślak, Raymond Day (Wielka Brytania), Maggie Kosowicz (Wielka Brytania), Danielle Brandon (Wielka Brytania), Michael Craig (Wielka Brytania), Vibeke Windelow (Dania), Karin Bosc (Dania), Robert Grant (Dania)
- Dyżurny planu: Zbigniew Nietresta (nie występuje w napisach)
- Sekretariat planu: Bożena Walinowicz
- Producent: Mark Forstater
- Koproducent: Egmont Christensen Mads, Krzysztof Zanussi
- Produkcja: Mark Forstater Production Ltd., Studio Filmowe (d. Zespół Filmowy) Tor, Metronome Productions A/S (Dania)
- Współpraca produkcyjna: Telewizja Polska, British Screen
- Laboratorium: Telewizja Polska, Rank (Londyn)
- Obsada aktorska: Max von Sydow (Henry Kesdi), Lothaire Bluteau (Stefan Bugajski), Sarah Miles (Helena Kesdi, żona Henry'ego), Sofie Grabol (Annette Berg, sekretarka Kesdiego), Aleksander Bardini (profesor Kern), Beata Tyszkiewicz (Gelda, dziennikarka przeprowadzająca wywiad z Kesdim), Sławomira Łozińska (żona doktora), Peter Hesse Overgaard (Joseph Kesdi, bratanek Kesdiego), Lars Lunoe (doktor Kesdiego), Trevor Cooper (wydawca Muller), Stanisław Brejdygant (wydawca Maier), Maja Płoszyńska (Tomas, syn Kesdiego), Eugenia Herman (pani Olsen, kandydatka na sekretarkę Kesdiego), Krystyna Mierzejewska (śpiewaczka, kandydatka na sekretarkę Kesdiego), Wiktor Zborowski (kandydat na sekretarza Kesdiego), Stanisław Holly (niewidomy kandydat na sekretarza Kesdiego), Peter Thurrell (kandydat na sekretarza Kesdiego), Catherine Thornborrow (kandydatka na sekretarkę Kesdiego), Piotr Wojtowicz (operator filmujący wywiad z Kesdim), Wasyl Maslennikow (członek ekipy filmującej wywiad z Kesdim), Krystyna Chmielewska (bibliotekarka), Eugeniusz Priwieziencew (gość na przyjęciu; nie występuje w czołówce)
Nagrody filmowe
- 1992 - Max von Sydow Tokio (MFF)-nagroda aktorska
- 1993 - Krzysztof Zanussi Złota Taśma (przyznawana przez Koło Piśmiennictwa SFP)-w kategorii: film polski za rok 1992
Varia
- Utwór muzyczny: PIEŚŃ
- Muzyka : Claude Debussy
- Słowa piosenki (-nek) : Paul Bourget
- Utwór muzyczny: BOLERO
- Muzyka : Maurice Ravel
- Utwór muzyczny: SONATA NA 4 RĘCE KV 381
- Muzyka : Wolfgang Amadeus Mozart
- Utwór muzyczny: KLASZCZMY W DŁONIE
- Muzyka : Mikołaj Gomółka
- Utwór muzyczny: PROGRESS II
- Muzyka : Armia (zespół rockowy)
- Utwór muzyczny: JAPAN
- Muzyka : Tomasz "Kciuk" Jaworski
- Utwór muzyczny: SONATA NA SKRZYPCE I FORTEPIAN
- Muzyka : Wolfgang Amadeus Mozart
- Utwór muzyczny: EXODUS
- Muzyka : Wojciech Kilar
- Wykonanie muzyki : Wielka Orkiestra Symfoniczna PRiTv (Katowice), Chór Polskiego Radia (Kraków)
- Dyrygent : Antoni Wit
- Realizacja nagrań : Michał Gola, Jacek Złotkowski
























