PRZEKŁADANIEC
- Film fabularny - telewizyjny
- Produkcja: Polska
- Rok produkcji: 1968
- Premiera: 1968. 03. 17
- Gatunek: Komedia, Film fantastyczny
- Dane techniczne: Czarno-biały. 35 min.
Zrealizowana pod koniec lat 60. nowela filmowa opowiada o wydarzeniach rozgrywających się w przyszłości, u progu XXI wieku. Scenariusz napisał specjalista od utworów fantastycznonaukowych i groteskowych, Stanisław Lem. Od premiery "Przekładańca" minęły 34 lata, w tym czasie medycyna zrobiła ogromny postęp. Dziś transplantacje organów ludzkich są powszechne i nikogo nie zaskakują. To, co niegdyś wydawało się czystą fantazją, stało się rzeczywistością.
Przed laty groteska filmowa w reżyserii Wajdy wzbudziła sporo emocji, zdobyła uznanie krytyki, a potwierdzeniem sukcesu były liczne prestiżowe nagrody i wyróżnienia, m.in. Komitetu ds Radia i Telewizji oraz Medal Specjalny na festiwalu filmów fantastycznych w Sitges w Hiszpanii. Z ogromnym powodzeniem opowieść science fiction przeszła przez ekrany telewizji w Europie.
Bohaterem filmu jest kierowca rajdowy, Richard Fox (znakomita rola Bogumiła Kobieli). Wielokrotny medalista, zdobywca wielu nagród odnosi sukcesy wraz ze swym bratem, Thomasem, który świetnie się sprawdza w roli pilota. Udział w kolejnym ważnym rajdzie samochodowym kończy sie tragicznie. Bracia ulegają groźnemu wypadkowi i z poważnymi obrażeniami trafiają do kliniki prowadzonej przez genialnego doktora (Jerzy Zelnik), specjalizującego się w przeszczepach ludzkich organów. Ofiary tragicznej katastrofy zostają poddani skomplikowanym operacjom. Niestety, obydwu mężczyzn nie udaje się ocalić. Doktor ratuje życie jedynie Richardowi, który, jak się okazuje, ma przeszczepionych wiele organów Thomasa.
Gdy żona zmarłego próbuje uzyskać należne jej odszkodowanie od towarzystwa ubezpieczeniowego, wybucha skandal. Firma postanawia wypłacić zaledwie 30 procent całej sumy, uzasadniając decyzję tym, że pochowano jedynie część zmarłego. Reszta narządów Thomasa "żyje" i normalnie funkcjonuje w ciele jego brata. Richard, któremu również należy się odszkodowanie, postanawia wyegzekwować pieniądze od firmy ubezpieczeniowej, angażując adwokata (Ryszard Filipski). Sprawa okazuje się bardzo trudna. Tymczasem dochodzi do kolejnego tragicznego wypadku podczas rajdu. Ginie osiem osób, przebywających na trasie wyścigu, wśród nich wdowa po Thomasie. Richardowi znów udaje się przeżyć groźną kolizję dzięki interwencji genialnego chirurga. "Poskładany" z narządów ofiar wypadku rajdowiec ma już niewiele własnych części.
Ekipa
- Reżyseria: Andrzej Wajda
- Współpraca reżyserska: Andrzej Jerzy Piotrowski, Włodzimierz Kamiński
- Scenariusz: Stanisław Lem
- Zdjęcia: Wiesław Zdort
- Współpraca operatorska: Andrzej Ramlau, Józef Bakalarski
- Scenografia: Teresa Barska
- Współpraca scenograficzna: Wiesław Orłowski
- Dekoracja wnętrz: Maciej Maria Putowski
- Kostiumy: Barbara Hoff
- Współpraca kostiumograficzna: Teresa Tyburska
- Grafika: Elżbieta Żochowska (nie występuje w czołówce), Bogdan Żochowski (nie występuje w czołówce)
- Muzyka: Andrzej Markowski
- Dźwięk: Wiesława Dembińska
- Montaż: Halina Prugar, Grażyna Pliszczyńska
- Charakteryzacja: Krystyna Chmielewska
- Współpraca charakteryzatorska: Jolanta Mijal
- Kierownictwo produkcji: Barbara Pec-Ślesicka
- Współpraca produkcyjna: Tadeusz Szarski, Danuta Iwanowska
- Produkcja: Zespół Filmowy Kamera
- Atelier: Wytwórnia Filmów Dokumentalnych (Warszawa)
- Laboratorium: Wytwórnia Filmów Dokumentalnych (Warszawa)
- Obsada aktorska: Bogumił Kobiela (Ryszard Fox, kierowca rajdowy), Ryszard Filipski (adwokat), Anna Prucnal (żona - bratowa Foxa), Jerzy Zelnik (doktor Burton), Piotr Wysocki (doktor Benglow, psychoanalityk Foxa), Tadeusz Pluciński (pastor z kobiecym głosem), Gerard Wilk (rzecznik prawny towarzystwa ubezpieczeniowego), Wojciech Rajewski (człowiek z psem), Ewa Gąsowska, Marta Przybora (w napisach nazwisko: Przyborzanka), Barbara Nikielska, Elżbieta Nowacka, Barbara Biernacka, Marek Kobiela (Tomasz Fox, brat Ryszarda, pilot rajdowy), Niebiesko-Czarni (zespół) (w składzie: Ada Rusowicz, Tadeusz Głuchowski, W. Kędziora, Zbigniew Podgajny, M. Polarek, Janusz Popławski, Krzysztof Potocki, W. Żakowicz), Witold Dederko (handlarz narządami pod szpitalem), Andrzej Piszczatowski (doktor Gregory; nie występuje czołówce)
- Obsada dubbingu: Barbara Krafftówna (pastor z kobiecym głosem; rola Tadeusza Plucińskiego; nie występuje w czołówce), Jan Machulski (doktor Benglow, psychoanalityk Foxa; rola Piotra Wysockiego; nie występuje w czołówce), Daniel Olbrychski (rzecznik prawny towarzystwa ubezpieczeniowego; rola Gerarda Wilka; nie występuje w czołówce)
Nagrody
- 1968 - Andrzej Wajda Nagroda Przewodniczącego Komitetu d/s Radia i Telewizji
- 1968 - Stanisław Lem Nagroda Przewodniczącego Komitetu d/s Radia i Telewizji
- 1969 - Złoty Ekran (przyznawany przez pismo "Ekran") za rok 1968; w kategorii: film telewizyjny
- 1970 - Sitges (MFF Fantastycznych i Grozy)-medal specjalny



















