AUSTERIA
- Film fabularny
- Produkcja: Polska
- Rok produkcji: 1982
- Premiera: 1983. 03. 28
- Gatunek: Film psychologiczny, Film obyczajowy
- Dane techniczne: Barwny. 2946 m. 102 min.
Film zrealizowano przy współpracy Teatru Żydowskiego w Warszawie.
- Fot. Muzeum Kinematografii w Łodzi
- Galeria zdjęć (18)
O filmowej wersji "Austerii" głośno było jeszcze w trakcie produkcji. Ekranizacja jednej z najwybitniejszych powieści Juliana Stryjkowskiego wzbudzała zrozumiałe zainteresowanie. Potem przyszła premiera w Chicago, polska premiera w czasie "Konfrontacji", wreszcie: "Złote Lwy'84" - główna nagroda na Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdańsku - Gdyni. Już pierwsze sekwencje dzieła Kawalerowicza wprowadzają widza w świat dla wielu nie znany lub zapomniany, świat, który odszedł bezpowrotnie. Jest nim kultura Żydów polskich - oryginalnej i hermetycznej społeczności o własnej filozofii, obyczajowości, religijności i niepowtarzalnym humorze. "Zawsze wydawało mi się, że tylko w Polsce można nakręcić odpowiednio reprezentacyjny film, poświęcony tej tematyce. Żyją tu jeszcze ludzie, którzy pamiętają ten zaginiony świat, pracują artyści, którzy mają jeszcze w oczach kształt wizualny zamordowanej cywilizacji, którzy słyszą jeszcze dźwięki i melodie tamtych czasów" - mówił w jednym z wywiadów Jerzy Kawalerowicz. "Austerię" okrzyknięto jednym z najważniejszych filmów polskich i najważniejszym, oprócz "Matki Joanny od Aniołów" w dorobku Kawalerowicza. Znakomite recenzje zebrał Franciszek Pieczka jako odtwórca głównej roli Taga. Bardzo podobały się również sugestywne zdjęcia przedwcześnie zmarłego operatora Zygmunta Samosiuka. "Dzięki niemu "Austeria" jest najlepiej sfotografowanym - oprócz "Doliny Issy" - filmem polskim ostatnich lat" - pisał branżowy "Film". Pojawiły się nawet głosy, że dzieło Kawalerowicza przewyższa swój literacki pierwowzór. Rok 1914. Pierwszy dzień i pierwsza noc I wojny światowej. Przy drodze do małego galicyjskiego miasteczka stoi karczma, tytułowa austeria, prowadzona przez starego, mądrego Żyda Taga. Znajdują w niej schronienie pierwsi uciekinierzy zagrożeni kozackim pogromem. Są wśród nich bogaci, wyemancypowani Żydzi z miasteczka. Są chasydzi - mistycy i fanatycy religii, nie zdający sobie sprawy z tego, co się wokół dzieje. Na tle tej barwnej zbiorowości rysuje się wyrazista postać Taga, filozofa i wolnomyśliciela, mającego świadomość nadciągającej katastrofy. Pełen trzeźwego sceptycyzmu otacza wszakże ciepłem i serdecznością wszystkich, których jego austeria przygarnęła na tę noc. Przeczuwa, że z nadejściem dnia nadejdzie także zagłada.
Ekipa
- Reżyseria: Jerzy Kawalerowicz
- Reżyser II: Andrzej Reiter, Tadeusz Proć
- Współpraca reżyserska: Hanna Jończy
- Scenariusz: Tadeusz Konwicki, Jerzy Kawalerowicz, Julian Stryjkowski
- Zdjęcia: Zygmunt Samosiuk
- Operator kamery: Jerzy Garstecki
- Współpraca operatorska: Eugeniusz Gawrysiak, Kazimierz Pawlak
- Scenografia: Jerzy Skrzepiński
- Współpraca scenograficzna: Tadeusz Cielewicz, Jacek Turewicz, Marian Danisz, F Janiak, Wojciech Wolniak
- Dekoracja wnętrz: Maria Karmolińska
- Kostiumy: Marian Stańczak, Agnieszka Domaniecka
- Współpraca kostiumograficzna: Grażyna Hałupka
- Militaria: Wojciech Tomasz Biernawski (nie występuje w napisach)
- Muzyka: Leopold Kozłowski
- Konsultacja muzyczna: Anna Iżykowska-Mironowicz
- Dźwięk: Jerzy Blaszyński
- Współpraca dźwiękowa: Stanisław Dobek, Marian Redlich
- Efekty dźwiękowe: Zygmunt Nowak
- Montaż: Wiesława Otocka
- Współpraca montażowa: Mirosława Filipiak
- Charakteryzacja: Irena Kosecka, Irena Czerwińska
- Współpraca charakteryzatorska: Magdalena Łęcka, Małgorzata Zawadzka
- Fotosy: K. Kołodziejski
- Ewolucje kaskaderskie: Andrzej Daniłowicz (nie występuje w napisach), Czesław Magnowski (nie występuje w napisach), Jerzy Rogowski (nie występuje w napisach), Józef Stefański (nie występuje w napisach)
- Przygotowanie koni: Wojciech Tomasz Biernawski (nie występuje w napisach)
- Konsultacja: Witold Gruca, Szymon Szurmiej, Michał Friedman, Artur Eisenbach, Jerzy Łoziński
- Kierownictwo produkcji: Urszula Orczykowska, Zygmunt Wójcik
- Kierownictwo produkcji II: Jacek Gwizdała
- Współpraca produkcyjna: Dariusz Struszczak, Krzysztof Poddębski, Ewa Smyrska
- Administracja: Amelia Statkiewicz, Małgorzata Lasoń
- Kierownictwo planu: Wiesław Karpiński
- Sekretariat planu: Bożena Jakubowska
- Produkcja: Studio Filmowe Kadr
- Atelier: Wytwórnia Filmów Fabularnych (Łódź)
- Laboratorium: Wytwórnia Filmów Fabularnych (Łódź)
- Obsada aktorska: Franciszek Pieczka (karczmarz Tag), Wojciech Pszoniak (Rudy Josełe), Jan Szurmiej (Kantor, syn Kantora), Ewa Domańska (Asia), Wojciech Standełło (Cadyk), Liliana Głąbczyńska (Jewdocha), Szymon Szurmiej (Wilf), Gołda Tencer (Blanka), Marek Wilk (Bum Kramer), Zofia Bajuk (Mina), Izabela Wieczorek (Lolka), Seweryn Dalecki (Kramer), Mirosława Lombardo (Kramerowa), Stanisław Igar (Apfelgrun), Zofia Saretok (Baronowa), Leszek Kubanek (ksiądz), Ernestyna Winnicka (Żona cadyka), Feliks Szajnert (Gerson), Mieczysław Bram (Wohl), Jan Hencz (Pritsch), Szymon Herman (Sołowiejczyk), Herman Lercher (Rabin), Aleksander (Olek) Mincer (Chasyd "Najmłodszy"), Henryk Rajfer (Chasyd "Młodzieniec"), Michał Szwejlich (Chasyd "Stary"; w czołowce nazwisko: Schwejlich), Edward Żentara (Chasyd "Złoty"), Krzysztof Kupiec (Chasyd "Wysoki"), Helena Kowalska (Sołowiejczykowa), Gerard Ojeda (Istvan), Michał Białkowicz (Chasyd "Gruby"), Adam Czarko (Chasyd "Garbaty"), Jerzy Walczak (Chasyd "Najmniejszy"), Renata Berger (Żona Rudego Josełe), Ewa Gierlińska (Żona "Złotego"), Iwona Hofman (Żona "Najmniejszego"), Alicja Malinowska (Żona "Wysokiego"), Stefania Staszewska (Żona "Starego"), Elżbieta Strzałkowska (Żona "Chudego"), Helena Szurmiej (Żona "Garbatego"), Etl Szyc (Róża Kramer), Marek Węglarski (Chasyd "Kulawy"), Jerzy Celiński (Kozak), Ryszard Jabłoński (Syn Wohla), Werner Wieland, Adolf Peter Hoffmann, Artur Hofman, Waldemar Gawlik (nie występuje w czołówce)
Nagrody
- 1984 - Jerzy Kawalerowicz Gdynia (do 1986 Gdańsk) (Festiwal Polskich Filmów Fabularnych)-Grand Prix (Wielka Nagroda Jury "Złote Lwy")
Varia
- Utwór muzyczny: NAD PIĘKNYM, MODRYM DUNAJEM
- Muzyka : Johann Strauss (syn)
- Wykonanie muzyki : Wielka Orkiestra Symfoniczna Polskiego Radia i Telewizji (Katowice)
- Dyrygent : Zdzisław Górzyński
- Utwór muzyczny: DYBUK
- Utwór muzyczny: ELOUHAJ NESCHEMO
- Wykonanie muzyki : Alexandr Kovacs
- Utwór muzyczny: pieśni i psalmy
- Wykonanie muzyki : Zofia Rajfer, Leopold Kozłowski, M. Krzywoń
Pierwowzory
- Pierwowzór: AUSTERIA
- Gatunek: Powieść
- Autor pierwowzoru: Julian Stryjkowski
