Tadeusz Łomnicki

: Galeria zdjęć (68)

Jeden z największych aktorów polskich XX wieku. Po ukończeniu Gimnazjum Handlowego w Dębicy (1942), przybył do Krakowa, gdzie łączył pracę zarobkową (robotnik kolejowy, praca w banku) z nauką gry na skrzypcach. Wstąpił do Szarych Szeregów. W sezonie 1946/47 występował w Teatrze Miejskim w Katowicach. Po powrocie do Krakowa, w latach 1947-49 występował w Miejskich Teatrach Dramatycznych, gdzie zadebiutował jako dramaturg (sztuka "Noe i jego menażeria"). Od 1949 grał w Warszawie, zaangażowany do Teatru Współczesnego. W 1951 został członkiem PZPR. Od roku 1952 był w zespole Teatru Narodowego. W 1957 ponownie przeszedł do zespołu Teatru Współczesnego i pozostał tam aż do 1974. Jako reżyser zadebiutował w 1965 na Małej Scenie Teatru Współczesnego. W latach 1975-81 kierował Teatrem na Woli. Na VII zjeździe PZPR (1975) został wybrany członkiem KC. W latach 1969-70 prorektor warszawskiej PWST, w latach 1970-81 jej rektor. Od 1981 był w zespole Teatru Polskiego. Po wprowadzeniu stanu wojennego wystąpił z partii. Choroba serca i operacja w Londynie spowodowały blisko 2-letnią przerwę w jego życiu zawodowym. W roku 1984 przeszedł do zespołu aktorskiego Teatru Studio. Od roku 1988, nie związany już etatem z żadną sceną, występował nadal gościnnie w Teatrze Dramatycznym, Powszechnym i Współczesnym. Pisał także wiersze, nowele, eseje i wspomnienia ("Spotkania teatralne", 1984). W 1996 z okazji 20-lecia otwarcia Teatru na Woli odsłonięto pamiątkową tablicę, a scenie tej nadano imię artysty. 22 lutego 2002, w 10. rocznicę śmierci aktora, Teatrowi Nowemu w Poznaniu nadano jego imię.
Brat reżysera Jana Łomnickiego, ojciec operatora Jacka Łomnickiego.

Ważniejsze daty

1927. 07. 18 - Data urodzenia (Podhajce k. Lwowa)
1945. 04. 01 - Debiut teatralny (rola Pasterza w "Mężu doskonałym" Zawieyskiego w Starym Teatrze w Krakowie)
1946 - Wykształcenie - rok ukończenia studiów (Studio Teatralne przy Starym Teatrze w Krakowie)
1954 - Wykształcenie - rok ukończenia studiów (Wydział Reżyserski PWST w Warszawie; dyplom 1965)
1968 - Nagroda (Państwowa I stopnia)
1974 - (tytuł naukowy profesora nadzwyczajnego)
1976 - Nagroda ("Złoty Ekran" za rolę w spektaklu "Jegor Bułyczow i inni" w kategorii: kreacje aktorskie)
1978 - Nagroda (Państwowa za wybitne kreacje aktorskie: Goi w "Gdy rozum śpi" A.B.Vallejo i Prysypkina w "Pluskwie" W.Majakowskiego)
1989 - (tytuł naukowy profesora zwyczajnego)
1989 - Nagroda (Grand Prix XXVIII Festiwalu Polskich Sztuk Współczesnych we Wrocławiu za role Kościuszki i Bohatera w sztukach "Lekcja polskiego" Bojarskiej i "Kartotece" Różewicza)
1991 - Nagroda (Grand Prix XXXI Kaliskich Spotkań Teatralnych za rolę Bruscona w "Komediancie" Bernharda)
1992. 02. 22 - Data śmierci (w Poznaniu podczas jednej z ostatnich prób przed planowaną na początek marca premierą "Króla Leara" w poznańskim Teatrze Nowym)
1998 - (16 października na ulicy Piotrkowskiej w Łodzi odsłonięto gwiazdę Łomnickiego Alei Gwiazd (w okolicach Hotelu Grand i kina "Polonia"))
1998 - (w ankiecie "Polityki" na najważniejszych aktorów polskich XX wieku zajął 1 miejsce)
2009 - Nagroda ("Złota Kaczka" dla najlepszego aktora filmów historyczno-kostiumowych w historii polskiej kinematografii)

Filmografia

chronologicznie: | wg funkcji | wg rodzajów

1991 - ALL OF ME Obsada aktorska (dyrektor teatru),
1991 - 30 DOOR KEY Obsada aktorska (wuj),
1990 - SESZELE Obsada aktorska (śpiewak występujący w roli Scarpii),
1990 - PENSION SONNENSCHEIN Obsada aktorska (Gustaw Leski),
1990 - MOSKWA (5) w NAPOLEON Obsada aktorska (Kutuzow Michaił),
1989 - WARSZAWA (5), GWIAZDA (6), PLAN BITWY (7) w MODRZEJEWSKA Obsada aktorska (Berg Fiodor F. , namiestnik Królestwa Polskiego),
1989 - LAWA Obsada aktorska (Ksiądz (w cz. IV), mężczyzna w "Salonie Warszawskim"),
1988 - LES POSSEDES Obsada aktorska (kapitan),
1988 - DEKALOG, OSIEM w DEKALOG Obsada aktorska (krawiec),
1985 - KRONIKA WYPADKÓW MIŁOSNYCH Obsada aktorska (pastor Baum, ojciec Grety i Engela),
1984 - MIŁOŚĆ Z LISTY PRZEBOJÓW Obsada aktorska (profesor, członek "teatrzyku"),
1984 - DOM WARIATÓW Obsada aktorska (ojciec),
1982 - PO OBU STRONACH MURU (9) w DOM (1980 - 2000; serial tv) Obsada aktorska (adwokat-oświęcimiak, obrońca Kazanowicza),
1981 - PRZYPADEK Obsada aktorska (komunista Werner; w wersji pierwszej, pojawia się też przez chwilę w wersji trzeciej),
1981 - LIMUZYNA DAIMLER - BENZ Obsada aktorska (profesor Stefan Hahn, ojciec Michała i Andrzeja),
1980 - WIZJA LOKALNA 1901 Obsada aktorska (burmistrz Mossenbach),
1980 - KONTRAKT Obsada aktorska (Adam Ostoja-Okędzki, ojciec Piotra),
1979 - KLUCZNIK Obsada aktorska (hrabia),
1978 - ... GDZIEKOLWIEK JESTEŚ PANIE PREZYDENCIE... Obsada aktorska (Starzyński Stefan),
1977 - TAŃCZĄCY JASTRZĄB Obsada aktorska (dyrektor),
1977 - SOŁDATY SWOBODY Obsada aktorska (Kowalski Bolesław),
1977 - GRANICA Obsada aktorska (starosta Czechliński, wcześniej redaktor naczekny "Niwy"),
1977 - AKCJA POD ARSENAŁEM Obsada aktorska (lekarz),
1976 - CZŁOWIEK Z MARMURU Obsada aktorska (reżyser Jerzy Burski),
1974 - POTOP Obsada aktorska (Wołodyjowski Jerzy Michał),
1973 - NAGRODY I ODZNACZENIA Obsada aktorska (sekretarz partii),
1973 - LISTY NASZYCH CZYTELNIKÓW Obsada aktorska (bohater),
1972 - POŚLIZG Obsada aktorska (nerwowy klient warsztatu samochodowego),
1971 - GWIAZDA WYTRWAŁOŚCI Obsada aktorska (Lelewel Joachim),
1970 - PAN DODEK Obsada aktorska (woźny w urzędzie),
1970 - MAŁA ANKIETA Obsada aktorska (lekarz),
1969 - PRZYGODY PANA MICHAŁA Obsada aktorska (Wołodyjowski Jerzy Michał),
1969 - PAN WOŁODYJOWSKI Obsada aktorska (Wołodyjowski Jerzy Michał), Obsada dubbingu (Halim, sługa Azji; rola Leonarda Andrzejewskiego; nie występuje w napisach),
1967 - ZABIJAKA Obsada aktorska (Łuczkow),
1967 - STAJNIA NA SALVATORZE Obsada aktorska (Jan Gajewski "Zyga"),
1967 - RĘCE DO GÓRY Obsada aktorska (Opel Rekord),
1967 - MORDERCA ZOSTAWIA ŚLAD Obsada dubbingu (Rodecki; rola Zbigniewa Cybulskiego),
1966 - DER ARZT STELLT FEST ... Obsada aktorska (dr Manfred Mauerer),
1966 - KONTRYBUCJA Obsada aktorska (kasjer w banku),
1966 - BARIERA Obsada aktorska (lekarz w przychodni zakładowej),
1965 - POTEM NASTĄPI CISZA Obsada aktorska (major Świętowiec),
1965 - LENIN W POLSCE Obsada dubbingu (Lenin Włodzimierz ; rola Maksyma Sztraucha),
1965 - GŁOS MA PROKURATOR Obsada aktorska (oskarżony Wojciech Trepa),
1964 - ŻYCIE RAZ JESZCZE Obsada aktorska (Jakuszyn),
1964 - PIERWSZY DZIEŃ WOLNOŚCI Obsada aktorska (porucznik Jan),
1963 - WIANO Obsada aktorska (nauczyciel Edek, chłopak Ulki),
1963 - PASAŻERKA Narrator (tekst Wiktora Woroszylskiego),
1963 - MANSARDA Obsada aktorska (Hilary),
1962 - ZERWANY MOST Obsada aktorska (inżynier, w roku 1947 porucznik KBW),
1961 - CZAS PRZESZŁY Obsada aktorska (Antoni, członek oddziału),
1960 - NIEWINNI CZARODZIEJE Obsada aktorska (Bazyli),
1959 - KAMIENNE NIEBO Obsada aktorska (Maniuś),
1958 - ZAMACH (1958) Obsada aktorska (Marek),
1958 - ÓSMY DZIEŃ TYGODNIA (1958) Obsada aktorska (Grzegorz Walicki, brat Agnieszki),
1958 - BAZA LUDZI UMARŁYCH Obsada aktorska ("Partyzant"),
1957 - OSTINATO - LUGUBRE (2) w EROICA Obsada aktorska (porucznik Zawistowski),
1956 - TRZY KOBIETY Obsada aktorska (gość informujący o losach pułkownika Obertyna),
1954 - POKOLENIE Obsada aktorska (Stach),
1953 - ŻOŁNIERZ ZWYCIĘSTWA Obsada aktorska (żołnierz pochodzący z Mogiły; nie występuje w czołówce),
1953 - PIĄTKA Z ULICY BARSKIEJ Obsada aktorska (Lutek Kozłowski),
1951 - ZAŁOGA Obsada aktorska (Józef Wietecha, uczeń Państwowej Szkoły Morskiej),
1950 - DWIE BRYGADY Obsada aktorska (aktor Pietrzak grający Jarkę, syna Karhana),
1948 - STALOWE SERCA Obsada aktorska (górnik Wiktor Tuszyński),
1946 - DWIE GODZINY Obsada aktorska (Kuba),

Nagrody filmowe

1969 - PAN WOŁODYJOWSKI Moskwa (MFF) nagroda za rolę męską
1955 - PIĄTKA Z ULICY BARSKIEJ Nagroda Państwowa wyróżnienie
1955 - POKOLENIE Nagroda Państwowa wyróżnienie

Varia

1984 - MIŁOŚĆ Z LISTY PRZEBOJÓW Piosenka: PIOSENKA O OKULARNIKACH - Wykonanie piosenki (-nek)
1969 - ZBYSZEK Cytat filmowy: POKOLENIE - Obsada aktorska