Wyszukiwaniex

Proszę wpisać poszukiwane słowo lub jego fragment.

Opcja fragment pozwala wyszukać każde wystąpienie poszukiwanego wyrażenia.

Opcja początek pozwala wyszukać wszystkie tytuły i nazwiska rozpoczynające się od wyszukiwanego wyrażenia.

Opcja dokładnie wyszukuje tylko te filmy i osoby, których tytuły, imiona i/lub nazwiska są takie same jak wyszukiwane wyrażenie.

WAŻNE! Proszę pamiętać, że każda osoba wpisana jest do bazy w formie „nazwisko, imię”. Wyszukując osoby w opcji początek należy wpisać jej nazwisko lub jego początkowy fragment, w opcji dokładnie należy wpisać np. Kowalski, Jan (nie Jan Kowalski). W tej opcji wpisanie przecinka i spacji JEST KONIECZNE.

Szukaj w bazie

KURTYNA

1954
Wadim Berestowski

Do Jerzego, młodego profesora zaangażowanego w pracę w laboratorium i zakochanego bez pamięci w swej żonie, przybywa tajemniczy gość. Okazuje się być wysłannikiem obcego wywiadu, którego zadaniem jest nakłonienie Jerzego do powrotu do konspiracyjnej walki z komunistami. Jerzy był w oflagu, po wyjściu przez przypadek poznał kilka osób związanych z konspiracją, ale po latach nie chce do tego wracać. Jest szczęśliwy i zadowolony ze swojego życia.

Film Wadima Berestowskiego powstaje w roku 1954, gdy wciąż jeszcze obowiązują wytyczne socrealizmu. Przekaz propagandowy bez wątpienia zawarty w Kurtynie nie zostaje jednak ubrany w siermiężną formę, nie zostaje sformułowany wprost, choć nie podlega dyskusji, że etiuda jest wymierzona przeciwko Rządowi na uchodźstwie i wciąż jeszcze walczącym z komunizmem partyzantom. Jerzy nie jest gorącym zwolennikiem komunistycznych idei, ani ich przeciwnikiem. Po prostu próbuje żyć na uboczu, pracując dla dobra ludzi. Wysłannik z Londynu, który przybywa do kraju, by ponownie go zwerbować, nie jest postacią odpychająca czy demoniczną. Waloryzowany jest jednak negatywnie, ponieważ może zburzyć bezgraniczne szczęście i zniszczyć spokojne życie głównego bohatera. Jednocześnie z drugiego wątku opowieści, zamkniętego w jednej scenie, dowiadujemy się, że działania takich ludzi jak przybysz z Londynu doprowadzić mogą werbowanych jedynie do więzienia. Jerzy wyraźnie się waha – nie odmawia wysłannikowi z Londynu, ale też nie idzie na spotkanie z nim. Dopiero jedna z kolejnych rozmów z ukochaną sprawiają, że z pewnością nie tylko nie przyłączy się do działań antykomunistycznego podziemia, ale doniesienia na nie władzom. Gdy wraz z żoną spoglądają na menzurkę w laboratorium, efekt udanego eksperymentu chemicznego, ona stwierdza: „Wykrystalizowało się”.

Ciekawym kontekstem dla interpretacji tej etiudy jest biografia, zawiła droga światopoglądowa i artystyczna jej współscenarzysty, Tadeusza Konwickiego – walczącego pod koniec wojny w antybolszewickiej partyzantce AK, potem gorącego zwolennika nowego systemu i autora kilku socrealistycznych powieści, w końcu jego ironicznego przeciwnika.

Historia kina dopisała niejako prolog i epilog do Kurtyny. W marcu 1955 roku odbyła się premiera filmu Jana Koechera Kariera, który stanowił realizację pełnej wersji scenariusza Tadeusza Konwickiego i Kazimierza Sumerskiego. W pełnometrażowej fabule pojawiło się kilka dodatkowych wątków zbudowanych wokół bohaterów odmawiających udziału w konspiracji. Ujednoznaczniono finał, ukazując moment aresztowania agenta zachodniego wywiadu, Karwowskiego. Po 1956 aktor odtwarzający w etiudzie rolę Jerzego, Ignacy Machowski kilkakrotnie pojawił się w filmach jako wojskowy. W obu częściach Eroiki Andrzeja Munka zagrał majora "Grzmota", który trafia do oflagu. W Popiele i diamencie wcielił się w postać majora "Floriana", wiernego sprawie walki z komunistami dowódcy Andrzeja, z którego rozkazu Maciek Chełmicki ma dokonać zamachu na dygnitarza komunistycznej władzy. Jerzy nie pozostanie wierny, nie zginie na śmietniku historii. Będzie wiódł szczęśliwe życie "tu i teraz", w Polsce Ludowej. Takie przesłanie niesie film Berestowskiego, film Andrzeja Wajdy pokazuje, że takiej alternatywy nie było i nie ma.

Katarzyna Mąka-Malatyńska
© 1998-2020 Państwowa Wyższa Szkoła Filmowa, Telewizyjna i Teatralna im. Leona Schillera w Łodzi.
Internetowa Baza Filmu Polskiego filmpolski.pl jest bazą danych chronioną przepisami Ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych (Dz. U. 2001 nr 128 poz. 1402). Kopiowanie treści zawartych w serwisie bez zgody redakcji zabronione. Kopiowanie i wykorzystywanie fotosów oraz materiałów audiowizualnych zamieszczonych w serwisie bezwzględnie zabronione, z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych przez prawo. Cytowanie fragmentów treści zawartych w serwisie wymaga zgody redakcji. W każdym przypadku konieczne jest podanie źródła w podpisie pod cytowanym fragmentem. W przypadku portali internetowych żródło musi być linkiem do serwisu filmpolski.pl.
Internetowa Baza Filmu Polskiego filmpolski.pl działa na podstawie art. 2 Ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (Dz.U. 2018 poz. 1000).
Internetowa Baza Filmu Polskiego filmpolski.pl współpracuje z TVN w zakresie publikacji promocyjnych materiałów audiowizualnych. Administratorem danych pozyskanych w związku z emisją tych materiałów jest TVN.
Ta strona używa plików cookie. Zapisywanie plików cookies można zablokować, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Krzysztof WiktorGlinka Agencye-teatr.plInstytut Teatralny im. Zbigniewa Raszewskiego