CZEŚĆ TERESKA
- Film fabularny
- Produkcja: Polska
- Rok produkcji: 2001
- Premiera: 2001. 09. 28
- Dane techniczne: Czarno-biały. 2530 m. 86 min.
Okreszdjęciowy: 20 marca - 10 maja 2000. Plenery: Warszawa - Praga (osiedle "Ostrobramska").
Aż trudno dziś uwierzyć, że scenariusz tego filmu odrzuciło kolejno kilku producentów, nie wykazując żadnego zainteresowania "obrazkiem z życia polskich blokowisk". Dzieło Roberta Glińskiego okrzyknięto jednogłośnie najlepszym polskim filmem 2001 r., a deszcz nagród był tego dobitnym potwierdzeniem. "Tereska" otrzymała m.in. Złote Lwy Gdańskie na FPFF w 2001 r. (przyznano jej tam również nagrody publiczności i dziennikarzy), Nagrodę Specjalną na festiwalu w Karlovych Varach i Złotą Kaczkę dla najlepszego filmu roku.
Grającym główne role dziewczynom, 15-letniej Aleksandrze Gietner (tytułowa Tereska) i starszej o rok Karolinie Sobczak (Renata), przyznano wyróżnienia na festiwalu w Chicago, a także amerykańskie Nagrody Specjalne dla Najlepszych Młodych Aktorek w Filmie Zagranicznym. Do Hollywood pojechała jednak tylko Karolina. Ola zamiast Kalifornii wybrała ulice rodzinnych Pabianic. Wkrótce po zakończeniu zdjęć obie uciekły z ośrodka wychowawczego w Otwocku, gdzie przebywały od pewnego czasu. Karolina zatrzymała się u babci. Ola, przyłapana po paru miesiącach na kradzieży w sklepie, trafiła do poprawczaka o zaostrzonym rygorze w Falenicy. Pozostanie tam do 21. roku życia. Karolina wydoroślała, stara się być przykładną matką dla swego małego synka, chce zostać w przyszłości aktorką. W "Cześć Tereska" obie właściwie grały siebie: pozostawiły na taśmie kawałek własnych doświadczeń, problemów i marzeń. Ich zasługą są również filmowe dialogi - krwiste, prawdziwe, nieuładzone.
"Cześć Tereska" to film czarno-biały, ale ze zdecydowaną przewagą czerni. Początkowo nic jednak nie zapowiada tragicznego zakończenia. 15-letnia Tereska, skromna, spokojna dziewczyna z szarego, wielkomiejskiego osiedla, nie wyróżnia się niczym szczególnym. Mieszka z rodzicami i młodszą siostrą w ciasnym mieszkanku, śpiewa w kościelnym chórze. Po podstawówce nie dostała się do liceum plastycznego, więc matka postanowiła, że córka pójdzie do szkoły krawieckiej: zawsze chciała przecież projektować ubrania.
W nowym środowisku Tereska czuje się obco. Nie znajdując dość uczucia i zainteresowania swoimi problemami w domu, zawiera dziwną przyjaźń z kalekim portierem Edziem, samotnym alkoholikiem, jeszcze bardziej niż ona złaknionym ciepła i bliskości drugiego człowieka. Ale to w szkole dziewczyna uczy się życia: szybko zrozumie, że trzeba się przystosować do twardej rzeczywistości naśladując tych, którzy swobodniej poruszają się w otaczającym świecie. Przewodniczką Tereski zostaje koleżanka z klasy, Renata, energiczna, pewna siebie, bardziej doświadczona. To ona instruuje Tereskę, jak palić i pić, jak się całować. Ona też organizuje koleżance "pierwszy raz", choć spłoszona Tereska nie potrafi i nie chce skorzystać z "okazji".
Ale pod wpływem Renaty zmienia się coraz bardziej: traci kontakt emocjonalny z domem, rezygnuje z występów w chórze, lekceważy naukę. Gdy brakuje pieniędzy na papierosy i kosmetyki, zaczyna wraz z Renatą kraść w sklepach, "obrabiać" w szatni szafki koleżanek. Już nie czuje strachu czy wyrzutów sumienia. Ciągle jednak nie rezygnuje z marzeń o innym życiu i wielkiej miłości. Wkrótce pada ofiarą gwałtu dokonanego przez kolegę z osiedla. Czara goryczy ostatecznie się przepełnia, kiedy przekonuje się, że i przyjaźń Renaty niewiele jest warta. Tereska szuka rewanżu, chce odpłacić złem za doznane zło. [PAT]
Ekipa
- Reżyseria: Robert Gliński
- Współpraca reżyserska: Witold Iwaszkiewicz, Karolina Bendera, Bożena Walinowicz-Pacholska
- Scenariusz: Jacek Wyszomirski, Robert Gliński
- Dialogi: Jacek Wyszomirski, Robert Gliński
- Zdjęcia: Petro Aleksowski
- Operator kamery: Petro Aleksowski
- Asystent operatora obrazu: Jarosław Roszyk (nie występuje w napisach)
- Oświetlenie: Zdzisław Ostrowski, Ryszard Kozak (w napisach nazwisko: Krzak), Piotr Joel (nie występuje w napisach)
- Transfer: Robert Kruczek ("Media Production")
- Scenografia: Elwira Pluta
- Współpraca scenograficzna: Izabela Dowgielewicz, Jan Kukliński, Grzegorz Witczak
- Kostiumy: Dorota Gałęzia
- Sound design: Jacek Kuśmierczyk
- Konsultacja muzyczna: Małgorzata Przedpełska-Bieniek
- Dźwięk: Lech Brański
- Współpraca dźwiękowa: Sebastian Witkowski, Mateusz Adamczyk
- Mikrofoniarz: Robert Brudziński
- Efekty synchroniczne: Henryk Zastróżny
- Postprodukcja dźwięku: Mateusz Adamczyk, Aleksandra Mirska, Anna Rutkowska, Sebastian Witkowski, Grzegorz Lindemann
- Zgranie dźwięku: Jan Freda (Dolby SR)
- Udźwiękowienie: Studio Media Production, Studio Sonoria, Łódzkie Centrum Filmowe
- Montaż: Krzysztof Szpetmański
- Asystent montażysty: Robert Kruczek
- Charakteryzacja: Janina Dybowska-Person
- Konsultacja: Andrzej Tarasewicz (medyczna; nie występuje w napisach)
- Fotosy: Agnieszka Piotrowska
- Opracowanie graficzne: Adam Banach, Robert Kruczek
- Kierownictwo produkcji: Lidia Gibas-Ber, Marta Plucińska (w pierwszym etapie produkcji filmu; w napisach filmu znajduje się podziekowanie reżysera za "bezinteresowną pomoc w pierwszym etapie powstawania filmu")
- Współpraca produkcyjna: Beata Ochmańska, Jacek Kwiatkowski, Małgorzata Powałka, Marta Jarosławska, Aneta Wiśniewska
- Producent: Filip Chodzewicz
- Produkcja wykonawcza: Propaganda
- Produkcja: Telewizja Polska - Agencja Filmowa (dla Programu 1)
- Obsada aktorska: Aleksandra Gietner (Tereska), Karolina Sobczak (Renata), Zbigniew Zamachowski (Edzio), Małgorzata Rożniatowska (matka Tereski), Krzysztof Kiersznowski (Stasiek, ojciec Tereski), Violetta Arlak (pani Jola, nauczycielka w szkole krawieckiej), Andrzej Chudy, Janusz Hamerszmit (policjant przesłuchujący Tereskę), Elżbieta Kijowska (dyrektorka szkoły krawieckiej), Monika Kisła (sprzedawczyni w sklepie), Sławomir Orzechowski (sąsiad Kucharski), Zbigniew Modej, Arkadiusz Nader (policjant na komisariacie), Andrzej Szopa (kierownik chóru), Michał Górski, D. Kapera, K. Kołodziej, A. Milewski, M. Niemyjski, A. Nowak, P. Sawicka, D. Staszewski, Mariusz Wojtan
Nagrody
- 2001 - Karlovy Vary (MFF)-Nagroda Specjalna
- 2001 - Kazimierz Dolny (Lato Filmowe)-nagroda publiczności w kategorii: najlepszy film polski
- 2001 - Gdynia (do 1986 Gdańsk) (Festiwal Polskich Filmów Fabularnych; od roku 2012 Gdynia Film Festival)-Grand Prix (Wielka Nagroda Jury "Złote Lwy") nazwa nagrody: Wielka Nagroda "Złote Lwy Gdańskie"
- 2001 - Telewizja Polska - Agencja Filmowa Gdynia (do 1986 Gdańsk) (Festiwal Polskich Filmów Fabularnych; od roku 2012 Gdynia Film Festival)-Grand Prix (Wielka Nagroda Jury "Złote Lwy") dla producenta filmu; nazwa nagrody: Wielka Nagroda "Złote Lwy Gdańskie"
- 2001 - Gdynia (do 1986 Gdańsk) (Festiwal Polskich Filmów Fabularnych; od roku 2012 Gdynia Film Festival)-"Złoty Klakier", nagroda Radia Gdańsk dla najdłużej oklaskiwanego filmu
- 2001 - Gdynia (do 1986 Gdańsk) (Festiwal Polskich Filmów Fabularnych; od roku 2012 Gdynia Film Festival)-Nagroda dziennikarzy
- 2001 - Aleksandra Gietner Chicago (MFF)-Wyróżnienie
- 2001 - Karolina Sobczak Chicago (MFF)-Wyróżnienie
- 2001 - Denver (FF)-Nagroda im. Krzysztofa Kieślowskiego
- 2001 - Syrenka Warszawska (nagroda Klubu Krytyki Filmowej SDP)-w kategorii filmu fabularnego
- 2002 - Złota Taśma (przyznawana przez Koło Piśmiennictwa SFP)-w kategorii: film polski za rok 2001
- 2002 - Robert Gliński Paszport "Polityki" (nagroda kulturalna tygodnika "Polityka")-Nagroda w kategorii: film za rok 2001; "za film..., w którym w prosty i doskonały sposób pokazana została współczesna polska rzeczywistość" (8.01)
- 2002 - Słupca k. Konina (Przegląd Filmowy "Prowincjonalia")-Złoty Jańcio (nagroda główna)
- 2002 - Września (Ogólnopolski Festiwal Sztuki Filmowej "Prowincjonalia")-Nagroda Specjalna Organizatorów
- 2002 - Orzeł (Polska Nagroda Filmowa)-Nagroda w kategorii: Najlepszy film za rok 2001
- 2002 - Robert Gliński Orzeł (Polska Nagroda Filmowa)-Nagroda w kategorii: Najlepsza reżyseria za rok 2001
- 2002 - Jacek Wyszomirski Orzeł (Polska Nagroda Filmowa)-Nagroda w kategorii: Najlepszy scenariusz za rok 2001
- 2002 - Robert Gliński Orzeł (Polska Nagroda Filmowa)-Nagroda w kategorii: Najlepszy scenariusz za rok 2001
- 2002 - Zbigniew Zamachowski Orzeł (Polska Nagroda Filmowa)-Nagroda w kategorii: Najlepsza główna rola męska za rok 2001
- 2002 - Petro Aleksowski Orzeł (Polska Nagroda Filmowa)-Nominacja w kategorii: najlepsze zdjęcia; za rok 2001
- 2002 - Lech Brański Orzeł (Polska Nagroda Filmowa)-Nominacja w kategorii: najlepszy dźwięk; za rok 2001
- 2002 - Krzysztof Szpetmański Orzeł (Polska Nagroda Filmowa)-Nominacja w kategorii: najlepszy montaż; za rok 2001
- 2002 - Aleksandra Gietner Orzeł (Polska Nagroda Filmowa)-Nominacja w kategorii: najlepsza główna rola kobieca; za rok 2001
- 2002 - Małgorzata Rożniatowska Orzeł (Polska Nagroda Filmowa)-Nominacja w kategorii: najlepsza drugoplanowa rola kobieca; za rok 2001
- 2002 - Krzysztof Kiersznowski Orzeł (Polska Nagroda Filmowa)-Nominacja w kategorii: najlepsza drugoplanowa rola męska; za rok 2001
- 2002 - Tarnów (Tarnowska Nagroda Filmowa)-Nagroda Publiczności
- 2002 - Aleksandra Gietner Young Artist Award w kategorii: najlepsza młoda aktorka w filmie zagranicznym
- 2002 - Karolina Sobczak Young Artist Award w kategorii: najlepsza młoda aktorka w filmie zagranicznym
- 2002 - Złota Kaczka (przyznawana przez pismo "Film") w kategorii: najlepszy film polski; za rok 2001 (25.02)
- 2002 - Robert Gliński Setubal (Festroia International Film Festival)-nagroda za reżyserię
- 2002 - Robert Gliński Nagroda Ministra Kultury i Sztuki za rok 2001
- 2002 - Łagów (Lubuskie Lato Filmowe)-Nagroda Organizatorów im. Juliusza Burskiego
Varia
- Utwór muzyczny: utwory
- Muzyka : Kaliber 44 (zespół)























