SPOSÓB NA ALCYBIADESA
- Serial fabularny
- Produkcja: Polska
- Rok produkcji: 1997
- Premiera: 2001. 08. 15
- Dane techniczne: Barwny (negatyw: Kodak Vision).
Adaptacja niegdyś bardzo popularnej powieści Edmunda Niziurskiego pod tym samym tytułem (oprócz serialu powstał jeszcze film kinowy pt. "Spona"). Książka, opublikowana w latach sześćdziesiątych, szybko podbiła serca nastoletnich czytelników, do których przede wszystkim była skierowana. W powodzi ówczesnej literatury dla młodzieży wyróżniała się niebanalnym ujęciem świata szkoły, sympatycznymi bohaterami o stanowczo niewygórowanych ambicjach i mało budującym stosunku do nauki, a także oryginalną stylistyką, zgrabnie łączącą realizm z komicznym przerysowaniem. "Moim zdaniem tajemnica sukcesu Edmunda Niziurskiego polega na tym, że przedstawił szkołę jako instytucję z jednej strony ważną i raczej niezbędną, a z drugiej - zupełnie absurdalną. Bezgranicznie poważaną, a zarazem śmieszną. Ta szkoła to pole odwiecznej, rytualnej niemal walki uczniów i profesorów. Profesorowie dążą do ograniczenia wolności uczniów, puszą się i nadymają. Uczniowie natomiast chcą korzystać z młodości i robią akurat to, czego im nie wolno. Tak było i będzie zawsze" - zwierzał się miesięcznikowi "Film" scenarzysta Wojciech Tomczyk, już w swych "szczenięcych latach" zagorzały admirator powieści Niziurskiego. Dokonana przezeń adaptacja "Sposobu na Alcybiadesa" niewiele odbiega od książkowego pierwowzoru. Pewnym novum są dwie urodziwe panienki, mające znaczący wpływ na losy trójki niesfornych bohaterów. Warto też zwrócić uwagę na przebojową ścieżkę dźwiękową, na której umieszczono niezapomniane hity z lat sześćdziesiątych i siedemdziesiątych. [PAT]
Ekipa
- Reżyseria: Waldemar Szarek
- Współpraca reżyserska: Grzegorz Okrasa, Małgorzata Raszek-Zaliwska, Paweł Kolanowski, Krzysztof Rogala
- Scenariusz: Wojciech Tomczyk
- Zdjęcia: Włodzimierz Głodek
- Operator kamery: Zbigniew Hałatek
- Operator Steadicam: Adam Różański
- Współpraca operatorska: Edward Makówka, Marcin Owczarek, Jacek Wiśniewski, Andrzej Kalmus, Krzysztof Kaleta, Zdzisław Ostrowski, Paweł Ziółkowski
- Korekta barwna: Ryszard Gołębiowski
- Scenografia: Krzysztof Baumiller
- Scenograf II: Marek Płużyczka
- Współpraca scenograficzna: Bożena Romańska, Henryk Jabłoński, Jarosław Pieńkowski, Roman Oszkiewicz, Antoni Zakrzewski, Łukasz Brauer
- Dekoracja wnętrz: Anna Iskierka
- Kostiumy: Paweł Grabarczyk, Lidia Wojciechowska
- Kostiumy teatralne: Wojciech Tomasz Biernawski (w czołówce imię: Tom)
- Współpraca kostiumograficzna: Marzena Wardzyk, Anna Banasiak, Jerzy Kozłowski
- Muzyka: Tadeusz Nalepa
- Wykonanie muzyki: Tadeusz Nalepa (gitary), Piotr Nalepa (gitary), Grażyna Dramowicz (śpiew), Jarosław Szlagowski (perkusja; w napisach błędna informacja: gitara basowa), Piotr Urbanek (gitara basowa; w napisach błędna informacja: perkusja), Andrzej Jagodziński (fortepian), Henryk Miśkiewicz (saksofon), Tomasz Szukalski (saksofon), Adam Cegielski (kontrabas), Tomasz Bielecki (harmonijka ustna)
- Konsultacja muzyczna: Zbigniew Zbrowski
- Realizacja nagrań: Winicjusz Chróst, Rafał Paczkowski
- Dźwięk: Piotr Knop
- Współpraca dźwiękowa: Andrzej Artymowicz, Marcin Pilich, Włodzimierz Wiśniewski, Henryk Zastróżny
- Montaż: Ewa Różewicz
- Współpraca montażowa: Elżbieta Jankowska, Urszula Wieczorek
- Charakteryzacja: Dorota Seweryńska, Agnieszka Kozłowska
- Konsultacja: Sylwester Kaczyński (d/s boksu), Zbigniew Mikiciuk (d/s starych samochodów)
- Fotosy: Ewa Grochowiak, Paweł Kolanowski
- Efekty pirotechniczne: Janusz Bykowski
- Ewolucje kaskaderskie: Janusz Chlebowski, Andrzej Środziński
- Kierownictwo produkcji: Stanisław Szymański
- Organizacja produkcji: Wiesław Łysakowski, Halina Hamkało, Jacek Czaplewski
- Współpraca produkcyjna: Elżbieta Kręciejewska, Barbara Głogowska, Piotr Pawliński, Mirella Zaradkiewicz, Anna Ignatiuk
- Sekretariat planu: Kamilla Chołoniewska
- Producent: Tadeusz Lampka (nie występuje w czołówce)
- Produkcja wykonawcza: MTL Maxfilm
- Produkcja: Telewizja Polska - Telewizyjna Agencja Produkcji Teatralnej i Filmowej
- Laboratorium: Telewizja Polska
- Obsada aktorska: Łukasz Lewandowski (Marcin Ciamciara "Ciamcia"), Radosław Elis (Zenon Zasępa), Jacek Liwot (Jacek Słabiński "Słaby"), Władysław Kowalski (historyk Tymoteusz Misiak "Alcybiades"), Krzysztof Kowalewski ("Dyr", dyrektor liceum), Sławomir Orzechowski (polonista Żwaczek), Jarosław Jakimowicz ("Alibaba"), Sebastian Konrad (Wątłusz), Andrzej Nejman (Juliusz Lepki "Szekspir"), Dominik Łoś (Kicki), Karolina Gruszka (Ola), Aleksandra Woźniak (Ania), Anna Ciepielewska (Więckowska, sprzątaczka w liceum; w odcinkach 2-3 w rzeczywistości nie wystąpiła), Jacek Wolszczak (Jacek Babinicz), Magdalena Warzecha (Kalinowska "Kalino", nauczycielka geografii), Sławomir Pacek (chemik Fąfara), Marcin Przybylski ("Babas"), Andrzej Grąziewicz (matematyk "Dziadzia"), Michał Samoraj, Michał Maciesowicz, Mikołaj Wiatrowski, Mikołaj Gruziel, Jan Grusznic, Jolanta Grusznic (matka Ciamciary), Cezary Kosiński ("Szlaja"; w odcinku 1 nie występuje w czołówce)
- Obsada dubbingu: Tomasz Bednarek (Marcin Ciamciara "Ciamcia"), Jacek Bończyk (Jacek Słabiński "Słaby"), January Brunov ("Alibaba")
Varia
- Piosenka: CZAS JAK RZEKA
Odcinki: 1- Muzyka piosenki (-nek) : Czesław Niemen
- Słowa piosenki (-nek) : Czesław Niemen
- Piosenka: WIEM, ŻE NIE WRÓCISZ
Odcinki: 1- Muzyka piosenki (-nek) : Czesław Niemen
- Słowa piosenki (-nek) : Marek Gaszyński
- Piosenka: POWIEDZMY TO
Odcinki: 1- Muzyka piosenki (-nek) : Tadeusz Nalepa
- Słowa piosenki (-nek) : Bogdan Loebl
- Piosenka: JESZCZE SWÓJ EGZAMIN ZDASZ
Odcinki: 1, 3- Muzyka piosenki (-nek) : Marian Zimiński
- Słowa piosenki (-nek) : Marek Gaszyński
- Piosenka: POD PAPUGAMI
Odcinki: 1- Muzyka piosenki (-nek) : Mateusz Święcicki
- Słowa piosenki (-nek) : Bogdan Choiński, Jerzy Gałkowski
- Utwór muzyczny: GUANTANAMERA
Odcinki: 1
Muzyka: ludowa- Słowa piosenki (-nek) : Jose Marti
- Utwór muzyczny: PRELUDIUM I, II z "Das Wohltemperierte Klavier"
Odcinki: 1-3- Muzyka : Johann Sebastian Bach
- Utwór muzyczny: AVE MARIA
Odcinki: 1-2- Muzyka : Johann Sebastian Bach
- Piosenka: CO SIĘ STAŁO KWIATOM
Odcinki: 2-3- Muzyka piosenki (-nek) : Tadeusz Nalepa
- Słowa piosenki (-nek) : Bogdan Loebl
- Piosenka: NIEDOMÓWIENIA
Odcinki: 2- Muzyka piosenki (-nek) : Andrzej Korzyński
- Słowa piosenki (-nek) : Jerzy Miller
- Piosenka: UCIEKAJ, UCIEKAJ
Odcinki: 2- Muzyka piosenki (-nek) : Andrzej Zieliński
- Słowa piosenki (-nek) : Leszek Aleksander Moczulski
- Piosenka: DWUDZIESTE SZÓSTE MARZENIE
Odcinki: 2- Muzyka piosenki (-nek) : Andrzej Zieliński
- Słowa piosenki (-nek) : Leszek Aleksander Moczulski
- Piosenka: JAKI KOLOR WYBRAĆ CHCESZ
Odcinki: 2- Muzyka piosenki (-nek) : Marian Zimiński
- Słowa piosenki (-nek) : Marek Gaszyński
- Piosenka: DZIWNY JEST TEN ŚWIAT
Odcinki: 2- Muzyka piosenki (-nek) : Czesław Niemen
- Słowa piosenki (-nek) : Czesław Niemen
- Piosenka: CHYBA, ŻE MNIE POCAŁUJESZ
Odcinki: 2- Muzyka piosenki (-nek) : Czesław Niemen
- Słowa piosenki (-nek) : Jacek Grań (pseud.)
- Piosenka: GDYBYŚ KOCHAŁ HEJ
Odcinki: 2- Muzyka piosenki (-nek) : Tadeusz Nalepa
- Słowa piosenki (-nek) : Jacek Grań (pseud.)
- Piosenka: MAM CHUSTECZKĘ
Odcinki: 2
muzyka i słowa: tradycyjne - Piosenka: DYLI DYLI NA SKRZYPCACH
Odcinki: 2
Muzyka i słowa: tradycyjne - Piosenka: NIE DLA MNIE TA DZIEWCZYNA
Odcinki: 3- Muzyka piosenki (-nek) : Czesław Niemen
- Słowa piosenki (-nek) : Jacek Grań (pseud.)
- Piosenka: OPUŚĆ MOJE SNY
Odcinki: 3- Muzyka piosenki (-nek) : J. Horwarth
- Słowa piosenki (-nek) : A. Kawa
- Piosenka: WYMYŚLIŁEM CIEBIE
Odcinki: 3- Muzyka piosenki (-nek) : J. Horwarth
- Słowa piosenki (-nek) : A. Kawa
- Utwór muzyczny: PRELUDIUM E-MOLL
Odcinki: 3- Muzyka : Fryderyk Chopin
Pierwowzory i ekranizowane sztuki
- Pierwowzór: SPOSÓB NA ALCYBIADESA
- Gatunek: Powieść
- Autor: Edmund Niziurski
Patrz także:
- 1998
1
- Odcinek serialu
- Dane techniczne: 56 min.
Słaby, Ciamciara i Zasępa, a wraz z nimi cała klasa, mają poważny kłopot. Skala ich umysłowej mizerii osiągnęła rozmiary niespotykane w dziejach renomowanego męskiego Liceum im. Samuela Lindego. Nauczyciele, w gwarze uczniowskiej "gogowie", są mocno zaniepokojeni. Co więcej, postanawiają zwiększyć swoją aktywność, nie tylko wobec feralnej klasy. To natomiast bardzo się nie podoba pozostałym uczniom, zwłaszcza maturzystom. Słaby, Ciamciara i Zasępa dostają niedwuznaczną reprymendę ze strony starszych kolegów. Poddani podwójnej presji dochodzą do wniosku, że muszą jakoś uspokoić "gogów". Nie żeby od razu zacząć "kuć", ale choć trochę udobruchać podrażnione ciało pedagogiczne. Dowiedziawszy się, że starsi uczniowie dysponują wypracowanymi przez pokolenia "sposobami" na poszczególnych nauczycieli, postanawiają sami je zastosować. Niestety, choć w świecie dorosłych panuje socjalizm, szkoła rządzi się twardymi prawami rynku. Słabego, Ciamciarę i Zasępę stać tylko na zakup "sposobu na Alcybiadesa", niegroźnego profesora historii. [PAT]
Ekipa
- Obsada aktorska: Małgorzata Foremniak (chemiczka Zofia Lilkowska, wychowawczyni I a), Paweł Szwed (kapitan marynarki handlowej, mąż Lilkowskiej), Bogusław Augustyn (w czołówce imię: Bogdan), Maciej Kozłowski (psycholog Jacek Stanisław Karwid; nie występuje w czołówce)
2
- Odcinek serialu
- Dane techniczne: 55 min.
Zasępa namawia przyjaciół, że skoro nie mają gotówki na komplet "sposobów" na nauczycieli, to mogą kupować je stopniowo. Niestety, ich całe oszczędności to 107 złotych 30 groszy. U Wątłusza wywołuje to jedynie szyderczy uśmiech. Za taką kwotę Zasępa i spółka mogą nabyć tylko "sponę", czyli sposób na Alcybiadesa, historyka - niedołęgę, poniewieranego przez uczniów i lekceważonego przez resztę nauczycieli. Alcybiades, którego prawdziwe nazwisko brzmi Tymoteusz Misiak, robi, co może, by nie zwracać na to uwagi. Ucieczki od przykrej rzeczywistości szuka w historii - swej wielkiej pasji. Czy rzeczywiście jest aż tak naiwny, na jakiego wygląda? [PAT]
Ekipa
- Obsada aktorska: Ewa Błaszczyk (Luba Orłowa, nauczycielka z Otwocka), Jan Jurewicz (pszczelarz), Bożena Romańska, Jacek Borcuch (Heniek, brat Zasępy), Lech Mackiewicz (fotograf), Bartłomiej Ruda, Pruszkowiacy (zespół) (kierownictwo artystyczne i choreografia: Danuta Jaśkiewicz), Czesław Niemen (występuje w roli samego(j) siebie), Małgorzata Niemen (występuje w roli samego(j) siebie)
3
- Odcinek serialu
- Dane techniczne: 55 min.
Alcybiadesa coraz mocniej intryguje niezrozumiały pęd do wiedzy historycznej wśród uczniów klasy Ia. Ośmielony ich postępami w nauce, profesor proponuje podopiecznym "swobodne poszukiwanie prawdy" zamiast klasycznych lekcji, klasówek i sprawdzianów. Klasa jest wniebowzięta. Tylko Zasępa powątpiewa, czy za dziwnym zachowaniem Alcybiadesa nie kryje się podstęp. Od tej pory lekcje historii odbywają się w miejscach, upamiętniających ważne wydarzenia z narodowej historii. Zasępa, Ciamciara, Słaby i reszta, choć wciąż stosują "sposób na Alcybiadesda", powoli ulegają autentycznej fascynacji opowieściami profesora, ubarwionymi wizytami w muzeach, przy pomnikach i na cmentarzach. Pewnego dnia trójka przyjaciół z przerażeniem dowiaduje się, że ma oprowadzić po stolicy wycieczkę z Otwocka. [PAT]
Ekipa
- Obsada aktorska: Ewa Błaszczyk (Luba Orłowa, nauczycielka z Otwocka), Bożena Romańska, Grzegorz Okrasa (Tymon Słabiński, ojciec Jacka), Lech Mackiewicz (fotograf), Bartłomiej Ruda, Wojciech Kostecki (dorożkarz), Kamil Gewartowski, Maciej Zapaśnik, Michał Grzmil

























